INTERVIEW

Een meester aan het werk: Sir Don McCullin in Kolkata

Sir Don McCullin baant zich een weg door de menigte met cinematograaf Chris Clarke (links): "Door het tempo van waar we filmden, moesten we erg snel zijn", vertelt Chris. "De locaties waren ofwel erg krap, ofwel heel ruim, maar dichtgepakt met duizenden mensen." © Lance Miller

Filmregisseur Clive Booth, cinematograaf Chris Clarke en Mark George, de manager van Sir Don McCullin, vertellen hoe het er achter de schermen aan toeging toen ze de documentaire 'McCullin in Kolkata' filmden.

Don McCullin is tijdens zijn lange carrière al talloze keren gefilmd terwijl hij praatte over fotografie, maar hij is nog maar zelden voor de lens verschenen terwijl hij aan het werk was. Toen het idee werd voorgesteld om een documentaire te maken waarin hij in actie te zien was, en ‘s werelds meest gerenommeerde fotojournalist ook nog enthousiast bleek over het idee, wisten ze dat ze een zeldzame kans kregen waarvoor de hele fotografiewereld op het puntje van zijn stoel zou zitten. De vraag was: welke locatie had Don in het vizier…?

When considering where in the world to film the documentary, McCullin suggested Kolkata  – “the most unbelievable city in the world” – as where he’d like to go. © Don McCullin
Tijdens het brainstormen over waar de documentaire zou worden gefilmd, stelde McCullin Kolkata voor. Hij noemde het "de meest ongelooflijke stad ter wereld"; daar wilde hij naartoe. © Sir Don McCullin

Gevaarlijk terrein

"Eerst wilden we Don in Libanon filmen, maar toen verscheen ISIS er op het toneel en werd het te gevaarlijk", vertelt Mark. "We speelden met het idee om hem Romeinse gebouwen te laten fotograferen in Turkije, maar omdat hij beroemd is om zijn foto’s van mensen, konden we niet anders dan hem mensen te laten fotograferen.

Toen zei Don: 'Als je mensen wilt, moeten we naar Kolkata. Het is de meest ongelooflijke stad ter wereld.' Als Don zoiets zegt, weet je dat het wel goed zit."

Terwijl Mark, die de film ook produceerde, alle nodige voorbereidingen trof voor het filmen, haalde Clive bekroond Director of Photography Chris Clarke erbij. Ook Dons assistent Roger Richards en geluidsman Sean Smith maakten deel uit van het team.

Voor ze naar Kolkata vertrokken, werd Dons stem opgenomen in een studio in Soho, Londen. Deze opnamen werden gebruikt als voice-over en vormden de leidraad bij het plannen van het verhaal in de film.

Rijk landschap

In de lente van 2017, na maandenlang vergaderen en voorbereiden, reisde het team eindelijk naar Kolkata in West-Bengalen, India. Don had de stad al bezocht en stelde locaties voor, maar iedereen was het erover eens dat er geen vooraf geschreven storyboard zou zijn voor de opnamen.

Sir Don McCullin is famous for photographing humanity – it’s the people that drew him to Kolkata.  © Sir Don McCullin
Sir Don McCullin is beroemd om zijn foto's van mensen. Het zijn dan ook de mensen die hem aantrekken in Kolkata. © Sir Don McCullin
Cinematographer Chris Clarke films Sir Don McCullin through the streets of Kolkata. © Lance Miller
Cinematograaf Chris Clarke filmt Sir Don McCullin in de straten van Kolkata. © Lance Miller

"We gingen naar een omgeving die rijk was aan beelden voor Don, maar ook voor ons", zegt Clive. "Hij had verschillende plekken gekozen om over een periode van drie of vier dagen te filmen. Het doel was om hem in die omgeving los te laten en zijn ding te laten doen, zonder dat wij hem stoorden. Dat was cruciaal om dit te doen lukken. Achteraf konden we dan ons beeldmateriaal in een film gieten."

We wilden Dons stijl van fotojournalistiek nabootsen.

Terwijl Don Kolkata fotografeerde met zijn Canon EOS 5D Mark IV, gebruikten Chris en Clive, die tegelijk als tweede cameraman optrad en regisseerde, een Canon C300 Mark II om Don te filmen. Ze kozen voor EF-zoomobjectieven, vooral de 16-35mm f/2.8 en de 24-70mm f/2.8, en filmden alles met natuurlijk licht en de camera's in de hand.

The whole crew were shocked by the extraordinary energy and endurance of the 82-year-old Don, pictured here shooting in a market. “The years just disappeared and his reactions were phenomenally quick,” says Director Clive Booth.  © Sir Don McCullin
De hele crew stond versteld van de uitzonderlijke energie en het uithoudingsvermogen van de 82-jarige Don. "De jaren gleden gewoon van hem af en zijn reacties waren bliksemsnel", zegt regisseur Clive Booth. © Sir Don McCullin

"We wilden Dons stijl van fotojournalistiek nabootsen. Hij heeft twee camera’s en twee objectieven, dat is alles wat hij nodig heeft", vertelt Chris. "Wij wilden met diezelfde instelling werken. In de praktijk moesten we erg snel zijn door het tempo van waar we filmden. De locaties waren ofwel erg krap, ofwel heel ruim, maar dichtgepakt met duizenden mensen."

Intense omgeving

Het filmen gebeurde tijdens intense werkperioden in de vroege ochtend. Rond de middag lasten Don en de crew een pauze in. Dat kwam deels door de genadeloze hitte en vochtigheid en deels door het felle zonlicht rond die tijd. Maar Clive zag duidelijk dat zijn filmmethoden hun vruchten afwierpen.

Don McCullin has been filmed discussing his photography many times in his long career, but rarely has he been shown shooting in the field.  © Lance Miller
Don McCullin is in zijn lange carrière al talloze keren gefilmd terwijl hij praatte over fotografie, maar hij is nog maar zelden voor de lens verschenen terwijl hij aan het werk was. © Lance Miller
Prior to heading for Kolkata, Don was interviewed in a studio in Soho, London. This material allowed the team to find the narrative, and provided the voic over for the film. © Lance Miller
Voor ze naar Kolkata vertrokken, werd Don geïnterviewd in een studio in Soho, Londen. Met dit materiaal kon het team het verhaal bepalen. De opnamen werden ook gebruikt als voice-over van de film. © Lance Miller

"Ik zag meteen dat onze aanpak werkte", zegt hij. "Op de eerste dag filmden we 's ochtends op de markt, maar in de middag kwamen we midden in de chaos terecht en stond Don in het midden van het verkeer foto’s te nemen. Gezondheid en veiligheid waren plots niet meer belangrijk. Na afloop waren Chris en ik het erover eens dat dit de spannendste draaidag in onze hele carrière was."

In de auto was hij net een renpaard in de startbox. Hij kon niet wachten om te beginnen.

De hele crew stond versteld van de uitzonderlijke energie en het uithoudingsvermogen van de 82-jarige Don. "De jaren gleden gewoon van hem af en zijn reacties waren bliksemsnel", zegt Clive. "In de auto was hij net een renpaard in de startbox. Hij kon niet wachten om te beginnen. Soms sprong hem iets in het oog en zei hij: 'Stop, stop, stop! Dit moeten we vastleggen', en dan ging hij ervandoor. Don is altijd alert, zijn radar staat nooit uit."

Chris knikt. "Wanneer hij een beeld ziet verschijnen, breekt hij het gesprek in het midden van een zin af om eerst die foto te nemen. Hij is enorm gepassioneerd door wat hij doet. Hij gaat niet gewoon op pad om een mooie compositie te vinden. Eigenlijk is dat gewoon het bijproduct van zijn fascinatie voor mensen. Hem aan het werk zien was een ongelooflijke belevenis."

“We were going to an environment that was rich in imagery for Don, and us too,” says Clive. “It was really about putting him in that situation and enabling him to do his thing without us being intrusive.”  © Sir Don McCullin
"We gingen naar een omgeving die rijk was aan beelden voor Don, maar ook voor ons", zegt Clive. "Het doel was om hem in die omgeving los te laten en zijn ding te laten doen, zonder dat wij hem stoorden." © Sir Don McCullin

De opnamen overtroffen de verwachtingen van de ploeg en Don, maar pas toen ze terugkwamen, kregen ze te horen welke politieke onderstromen het project bedreigden. Toen ze belichtingsmateriaal wilden huren, ontdekte Mark dat het erg duur zou zijn en dat ze 18 mensen uit de buurt moesten tewerkstellen. "Ze zeiden: 'Als jullie ons geen werk geven, zoeken we uit waar jullie filmen, slaan we jullie in elkaar en nemen we al jullie camera's en materiaal mee. Denk maar niet dat de politie jullie zal helpen. Die zitten in onze zak." Toen hij besefte dat hij te maken had met een georganiseerde bende, een soort Indiase maffia, probeerde Mark het gevaar te beperken. "Ik maakte uiteindelijk een deal met hen en zei dat ik vijf mensen werk kon geven. Ze kwamen niet opdagen. Tot op de laatste dag, toen stonden alle 18 leden er plots. Ze hadden allemaal gebroken neuzen en bloemkooloren. Met die jongens wilde je geen moeilijkheden!"

We zoeken uit waar jullie filmen, slaan jullie in elkaar en nemen al jullie camera's en materiaal mee.

Nabewerking op afstand

Toen het team terugkwam uit Kolkata, hadden ze meer dan 15 uur aan beeldmateriaal bij. Het nabewerkingsproces van de film duurde ongeveer drie weken en werd uitgevoerd door Clive en zijn redacteur, Tristram Edwards. Ze werden de eerste mensen ter wereld die een nieuwe 'gehoste samenwerkingsservice' gebruikten: Adobe Team Projects. Via Adobe Creative Cloud kon Clive vanuit zijn huis in Derbyshire het scherm van Tristram in Londen zien. Tristram uploadde de fragmenten, zodat ze allebei tegelijk het project konden bekijken en eraan werken.

For all of the team pictured here, it was an all-consuming project. “There’s no single aspect of the film I'm not immensely proud of,” says Director Clive Booth. © Lance Miller
Alle teamleden, die op deze foto te zien zijn, staken al hun energie in dit project. "Er is geen enkel aspect van de film waar ik niet immens trots op ben", zegt regisseur Clive Booth. © Lance Miller

De 19 minuten lange film is een inspirerend en onthullend portret van een meesterfotograaf in actie, die losgelaten werd in een omgeving die het uiterste van hem vroeg. Het ging niet zozeer over de uiteindelijke beelden, het team wilde vooral meemaken en tonen hoe Don enkele van de beroemdste foto’s ter wereld heeft vastgelegd. "Het unieke aan de film is dat hij toont hoe Don precies werkt. Je ziet hoe hij zijn vak uitoefent", zegt Chris. "Je ziet niet enkel de technische kant van hoe hij foto’s maakt, maar ook hoe hij zich gedraagt tegenover mensen in moeilijke situaties. Het is echt intrigerend om hem dit te zien doen."

Clive heeft al zijn energie in dit project gestoken. Hij is dan ook in de wolken met het resultaat. "Er is geen enkel aspect van de film waar ik niet immens trots op ben", zegt hij. "Het onderwerp, de cinematografie, de muziek, de nabewerking, alles. De film toont Don op een manier die de meeste mensen nog niet kennen en ik ben Canon dankbaar dat ze ons de vrijheid hebben gegeven om dit te doen zoals we wilden. Ik weet zeker dat dit het beste werk is dat ik ooit heb gemaakt."

'McCullin in Kolkata' ging in première op Camerimage 2017 in Polen. Raadpleeg de productpagina voor meer informatie over de nieuwste EOS 5D-camera, de EOS 5D Mark IV, die McCullin in India gebruikte.

Geschreven door David Clark


Gerelateerde artikelen

Alles weergeven

Canon Professional Services

Leden krijgen toegang tot CPS-ondersteuning, zowel lokaal als op grote evenementen, een snelle reparatieservice en mogen gratis materiaal lenen (afhankelijk van het niveau van je lidmaatschap).

Aanmelden

Ontdek meer

Canon Professional Services