A dirt-bike speeds through a puddle, creating a spray of water.

SLUITERTIJD

Werken met de sluitertijd onder de knie krijgen

Het wijzigen van de sluitertijd op je camera is een manier om de algehele belichting van een foto aan te passen. Een aangepaste sluitertijd is ook handig bij creatief fotowerk. Je kunt hiermee namelijk de mate van vervaging in je foto's beïnvloeden en bepalen.

Hier volgen vijf tips waardoor je vat krijgt op de sluitertijd en meer controle krijgt over je actiefotografie: of je nu fotografeert op een sportdag van je school met een EOS M-camera of juist motorsport fotografeert met een EOS DSLR.

1. Controle over de sluitertijd

The screen of the Canon EOS 90D showing the Tv (Time Value) settings.
Als je de sluitertijd zelf wil instellen, zet je de camera op Sluitertijdvoorkeuze (of Tv, dat staat voor Tijdwaarde).

De meeste EOS-camera's hebben een speciale scènestand voor 'Sport'. Hierdoor worden de juiste instellingen voor belichting en scherpstelling automatisch toegepast voor het fotograferen van bewegende onderwerpen. Dit levert geweldige resultaten op, maar voor creatiever werk moet je zelf de controle nemen. Stel dat je een bepaald effect wilt creëren of je wil aanpassen aan specifieke omstandigheden, bijvoorbeeld wanneer je op afstand vanuit de hand een snel bewegend onderwerp wilt vastleggen.

Als je de sluitertijd zelf wil instellen, zet je de camera op Sluitertijdvoorkeuze (of Tv, dat staat voor Tijdwaarde). Je kunt de sluitertijd vervolgens handmatig instellen door aan het hoofdinstelwiel te draaien of door het touchscreen te gebruiken dat beschikbaar is op veel EOS-camera's, waaronder op de Canon EOS M6 Mark II en de Canon EOS 90D. Je camera past het diafragma automatisch aan voor een standaardbelichting. De snelste sluitertijd op een EOS-camera is 1/4000 seconden of 1/8000 seconden en de langste automatisch ingestelde sluitertijd is 30 seconden.

2. Voorkom cameratrilling

A zoomed-in shot of a surfer blurred by camera shake
Gemaakt met
  • f/20
  • 1/50
  • 100
Hoe meer je inzoomt op een onderwerp, hoe duidelijker de cameratrilling wordt. Je hebt dus een kortere sluitertijd nodig om de trilling te minimaliseren. De bovenstaande afbeelding is gemaakt met een sluitertijd van 1/50 seconden. De cameratrilling is duidelijk zichtbaar. Hieronder zie je een voorbeeld van bevroren actie die is gefotografeerd met een sluitertijd van 1/640 seconden.
A sharp shot of a surfer in action.
Gemaakt met
  • f/5.6
  • 1/640
  • 100

Er zijn twee dingen waar je aan moet denken wanneer je de sluitertijd kiest. Als je opnamen maakt vanuit de hand, moet je bedenken of de sluitertijd snel genoeg is om onscherpte door beweging van de camera te voorkomen. Dit wordt ook wel 'cameratrilling' genoemd. Vervolgens moet je kijken hoe snel het vast te leggen onderwerp beweegt.

De sluitertijd die je nodig hebt om cameratrilling te voorkomen, hangt af van verschillende factoren, waaronder of je een lens met ingebouwde IS (Image Stabilizer) gebruikt en hoeveel wind er staat. De brandpuntsafstand van de lens is echter de belangrijkste factor. Hoe meer je inzoomt, hoe duidelijker elke trilling zichtbaar wordt in je opname.

Een algemene regel om dit te voorkomen is het gebruik van een sluitertijd die gelijk is aan de effectieve brandpuntsafstand of sneller. Gebruik dus bij een 50mm-lens 1/50 seconden of sneller en bij een 200mm-lens 1/200 seconden of sneller. Je moet ook de snelheid van het onderwerp in de gaten houden. Lees verder voor de volgende tip!

3. Bewegende onderwerpen? Kies voor een korte sluitertijd

Gerelateerde artikelen
A motorbike streaks along a road, with the road and desert background a blur of colour.

ACTIEFOTOGRAFIE

Tips voor pannen in actiefoto's

Als het onderwerp van een actiefoto bevroren is, kunnen de snelheid en het drama over het hoofd worden gezien. Panning is een eenvoudige manier om de spanning terug te brengen. Dat doe je zo.

As two cyclists race along a velodrome track, they are reflected in a mirror-like surface. Photo by Eddie Keogh.

SPORTFOTOGRAFIE

Tips & Tricks voor sportfotografie

Je kunt geweldige foto's maken in parken, langs sportvelden of tijdens grote evenementen. Hier volgen wat Tips & Tricks voor sportfotografie.

A long exposure of a Ferris wheel creates concentric circular streaks of coloured light.

ACTIEFOTOGRAFIE

Beweging vastleggen

Als je wilt dat je foto's beweging uitbeelden, kun je de beweging bevriezen OF een creatieve vervaging toestaan zodat je foto's het idee van beweging uitbeelden. Canon-tutor Brian Worley deelt zijn beste tips voor het vastleggen van beweging.

Een sluitertijd van 1/250 seconden bevriest een langzaam bewegend onderwerp, zoals een wandelend persoon. Je hebt een kortere sluitertijd nodig om een scherpe foto te maken van een persoon die rent.

De benodigde sluitertijd om een bewegend onderwerp vast te leggen, is afhankelijk van de afstand tussen het onderwerp en de camera, de richting waarin het onderwerp beweegt en zijn snelheid. Meestal heb je een snellere sluitertijd nodig dan je denkt. Gebruik een sluitertijd van 1/250 seconden als je een langzaam bewegend onderwerp wilt bevriezen op de opname, zoals een wandelend persoon. Waarschijnlijk is er een sluitertijd van tussen de 1/500 tot 1/1000 seconden nodig om een rennend onderwerp te bevriezen op de opname. Je moet een sluitertijd van zeker 1/1000 of zelfs 1/4000 seconden gebruiken voor scherpe opnamen van snellere onderwerpen, zoals vliegende vogels en voorbijrazende auto's.

Vergelijk deze opnamen van een bewegende motor. Je kunt zien dat de motor en de motorrijder onscherp zijn bij een sluitertijd van 1/200 seconden. Daardoor wekt de foto echt de indruk dat er beweging plaatsvindt, zonder dat je alle details vastlegt. Een sluitertijd van 1/1000 seconden zorgt echter voor scherpe details en bevroren actie.

A blurred shot of a rider on a dirt-bike, the background in focus.
Gemaakt met
  • f/14.0
  • 1/200
  • 1250
Een sluitertijd van 1/200 seconden (zoals bij de foto hierboven) is behoorlijk snel. Deze opname geeft dus een geweldige indruk van het bewegende onderwerp zonder dat de details van de motor of de motorrijder duidelijk zichtbaar zijn. Bij 1/1000 seconden (zoals bij de foto hieronder) wordt de actie daadwerkelijk bevroren.
A sharp shot of a rider on a dirt-bike in motion, the background and rider in focus.
Gemaakt met
  • f/5.6
  • 1/1000
  • 1250

Gebruik hoge ISO-waarden zodat je snellere sluitertijden kunt gebruiken, vooral voor sport- en wildlifefotografie.

4. Wees creatief met pannen

Het nadeel van het bevriezen van de actie kan zijn dat de actie er niet meer zo actief uitziet. Foto's van bewegende onderwerpen zien er vaak dynamischer uit als het onderwerp scherp is, maar de achtergrond onscherp is. Voor dit effect moet je ervoor zorgen dat de sluitertijd lang genoeg is om een bepaalde onscherpte te bereiken. Beweeg de camera vervolgens mee met het onderwerp, op dezelfde snelheid als het onderwerp beweegt. Dit wordt pannen genoemd.

A sharp rider on a dirt-bike, with foreground branches and background scenery both blurred.
Gemaakt met
  • f/8
  • 1/100
  • 1600
De camera pannen om bewegende onderwerpen te volgen, zorgt voor een onscherpe achtergrond, waardoor de actie dynamischer wordt.

De sluitertijd die je nodig hebt, is afhankelijk van de snelheid waarmee het onderwerp beweegt en de mate van onscherpte die je op de opname wil zien. Stel de AF-modus in op AI Servo of Servo om de kans op scherpe foto's te vergroten. Hierdoor past de camera zich voortdurend aan om het bewegende onderwerp scherp te houden. Een lens met ingebouwde Optical Image Stabilizer compenseert alle verticale trillingen tijdens het horizontaal heen en weer pannen van de camera. Als je lens is voorzien van een IS-modusschakelaar, stel je deze in op positie 2 voor panningopnamen. Door deze instelling worden verticale bewegingen gestabiliseerd, maar kun je wel onscherpte creëren met de horizontale bewegingen.

5. Gebruik een lange sluitertijd om beweging te vervagen

A man stands on rocks by the coast, with the moving waves blurred and softened by a long exposure.
Als je de camera op een statief plaatst om deze stil te houden, zorgt een lange sluitertijd ervoor dat alles wat beweegt, zoals de golven, onscherp wordt.

Je kunt een relatief lange sluitertijd - van langer dan een seconde - gebruiken als je opzettelijk een foto wilt vervagen. Om te voorkomen dat de opname te lang wordt belicht, moet je echter een kleinere diafragma-instelling (hoger f-getal, bijvoorbeeld f/16 of f/22), lagere ISO-waarden of een ND-filter gebruiken. Zo beperk je de hoeveelheid licht die de camera binnenkomt. Je kunt nu de camera bewegen tijdens de belichting, waardoor de hele foto onscherp wordt, of een statief gebruiken om de camera stil te houden, zodat alleen de bewegende delen op de opname onscherp worden. Gebruik de laatste techniek om golven en stromend water in een landschap er zachter uit te laten zien of om bewegende voertuigen en groepen mensen in een stad te vervagen.

Gebruik de Bulb-modus bij belichtingen van langer dan 30 seconden. Blader door de sluitertijden om de Bulb-modus weer te geven. Op sommige Canon-camera's vind je de modus via de 'B'-instelling op het programmakeuzewiel en op andere camera's via 'M' (de handmatige modus). Het indrukken van de ontspanknop kan zorgen voor schokken en dus voor beweging. Daarom kan het handig zijn om een (wireless) afstandsbediening te gebruiken. Een andere optie is het gebruik van de Canon Camera Connect-app, waarmee je de camera op afstand te bedient vanaf je smartphone.

Geschreven door Marcus Hawkins

Gerelateerde producten

Gerelateerde artikelen



Get Inspired is je belangrijkste bron van nuttige fotografietips, aankoopgidsen en leerrijke interviews - alles wat je nodig hebt om de beste camera of de beste printer te vinden, en breng je volgende creatieve idee tot leven.

Terug naar alle tips en technieken