PRINTEN

Landschapsfoto’s maken met print in gedachten

Fotograaf en docent Andy Farrer vertelt hoe hij prachtige fine art-landschapsprints maakt met zijn Canon EOS R5 en Canon imagePROGRAF-printers.
Een persoon met witte handschoenen en een bril onderzoekt een print van een winterlandschap waarop in de lucht het noorderlicht is te zien.

"Wanneer je uit 300 tot 400 foto’s van een dag fotograferen zorgvuldig één foto hebt gekozen die je wilt printen, kijk je er nog eens extra goed naar omdat je geen geld wilt uitgeven of papier wilt verspillen aan iets dat niet perfect is", zegt landschapsfotograaf en printexpert Andy Farrer. "Je kijkt nog eens goed naar de kleinste details op de foto, controleert of er geen sensorvlekken zijn, en ga zo maar door. Je bent heel kritisch voordat je gaat printen, en dat is alleen maar goed." © Andy Farrer

Als hij niet bezig is met het geven van printworkshops vanuit zijn studio in het Engelse Dorset, verkent landschapsfotograaf en printgoeroe Andy Farrer er de rustige bossen en stranden voor het maken van zijn eigen landschapsfoto’s die hij vervolgens omzet in fine art-prints.

"Landschapsfoto’s horen te worden geprint", zegt Andy, die met zijn winterfoto van de Jurassic Coast – met de naam Bat's Head in the Snow – de eerste prijs won bij de Landscape Photographer of the Year Awards 2015. "Print roept diepe emoties op. Het prikkelt de zintuigen, het is tastbaar."

"Ik wil iemand meenemen naar die plek waar ze tot rust kunnen komen en kunnen ontsnappen aan hun drukke leven. Een goede print die koester je. Je veegt hem niet even makkelijk weg zoals op een scherm, waar foto’s in een veel groter tempo aan je voorbijkomen."

Print zit bij Andy in het bloed. Zijn vader werkte voor een bedrijf in kantoorbenodigdheden met eigen drukpers, inclusief donkere kamer. Andy was van kleins af aan gefascineerd door het printproces. Daarom ging hij fotografie studeren waar hij speciaal foto’s maakte om te printen. "Ik heb mij altijd laten leiden door print, terwijl er veel fotografen onze studio binnenkomen die al jaren actief zijn in het vak, maar nog nooit één foto hebben geprint."

Andy heeft er plezier in andere landschapsfotografen te helpen het maximale uit print te halen, en leert ze hoe ze licht en landschap, camera en bewerkingsprogramma, papier en inkt op elkaar kunnen afstemmen. Door tientallen jaren ervaring heeft Andy uitgebreide professionele knowhow opgebouwd, en legt hij nu landschappen vast met zijn Canon EOS R5 om deze vervolgens te printen op Canon imagePROGRAF PRO-4000- en PRO-1000-printers.

Hier deelt hij zijn fascinerende blik op zijn werk en vertelt hij hoe hij zich door print laat leiden, wat de voordelen van een systeemcamera zijn, en hoe hij een nieuw pad is ingeslagen in een overvolle fotografiemarkt. Product Marketing Lead van Canon Europe, Suhaib Hussain, vertelt daarbij welke printers hij aanbeveelt voor het printen van landschappen en waarom.

Een grote boom in de herfst vol oranje bladeren.

Om ervoor te zorgen dat zijn werk opvalt, bezoekt Andy steeds weer dezelfde plekken in het bos, totdat hij de beste omstandigheden vindt, zoals mist of harde vorst. Hij vestigt graag de aandacht op een interessante boom – bijvoorbeeld van een ander soort dan de andere bomen – en verkent deze vanuit verschillende hoeken. "Toen ik prints begon te verkopen, waren deze allemaal van lokale toeristische attracties zoals de kliffen van Dorset. Ik verkocht ze vooral aan lokale mensen die affiniteit hadden met de plekken die ze zagen. Het is nu moeilijker om locaties te vinden die nog niet tot in den treure zijn gefotografeerd", zegt hij. Gefotografeerd met een Canon EOS R5 en een Canon RF 100-500mm F4.5-7.1L IS USM-objectief ingesteld op 100mm, 0.4 sec, f/7.1 en ISO100. © Andy Farrer

Lessen trekken uit print

"Landschapsfotografie en het krijgen van goede prints zijn eerder een circulair dan een lineair proces. Als je begint met printen, leer je welke dingen zich minder goed vertalen naar print, waar je extra op moet letten bij de bewerking van je foto’s en hoe je vanaf het begin hier rekening mee kunt houden bij je opnamen", vertelt Andy.

Dit is slechts een van de vele lessen die hij in de loop van de jaren heeft geleerd.

"Naarmate ik me steeds verder ben gaan ontwikkelen in print, heb ik geleerd dat ik me wat betreft de foto’s die ik verkoop beter kan richten op een specifiek segment en op thema’s met een bredere aantrekkingskracht", vervolgt hij. "Mijn foto’s van boslandschappen spreken iedereen aan, niet alleen diegenen die hier het kustpad in Dorset hebben gelopen."

Andy's lange passie voor print heeft ervoor gezorgd dat hij zijn eigen pad heeft bewandeld als fotograaf. In plaats van te vechten om een plek tussen de toeristen en statieven op de heuvel die op Corfe Castle (een populaire Engelse toeristische attractie) uitkijkt, vind je hem eerder alleen in de bossen. "Ik gebruik fotografie om aan de buitenwereld te ontsnappen, ik vind er rust ver weg van de drukte. Dat doet vooral mijzelf goed", legt hij uit.

Een technicus met witte handschoenen maakt de sensor van een Canon-camera schoon.

Heb je Canon-apparatuur?

Registreer je apparatuur voor gratis advies van experts, onderhoud van apparatuur, toegang tot inspirerende evenementen en exclusieve aanbiedingen met Canon Professional Services.

Creatieve en technische details worden een stuk zichtbaarder als je grote prints maakt waarop alles is uitvergroot, dus past Andy zijn werkwijze hierop aan. "Wat betreft landschappen, maak ik steeds weer opnieuw opnamen van hetzelfde onderwerp, totdat ik iets echt uitzonderlijks vastleg. In een bos kan dat bijvoorbeeld mist zijn of harde vorst. We zien nog maar zelden ijshaar [ijs dat vanwege de haarachtige structuur zo wordt genoemd] in het zuiden van het VK, dus als het erg koud is in de winter, ga ik er meteen op uit."

De Canon EOS R5 in het veld

Sinds hij is overgestapt van zijn Canon EOS 5D Mark III (nu opgevolgd door de Canon EOS 5D Mark IV), heeft Andy zijn Canon EOS R5 gepersonaliseerd voor het maken van landschapsfoto’s – en af en toe voor wat foto’s van zijn hond. Naast de 45 Megapixel resolutie van de EOS R5 en ingebouwde beeldstabilisatie, maakt hij vooral gebruik van twee andere grote voordelen van de camera: Focus peaking en Live histogram.

"Wat betreft de opname is het voor mij belangrijk om te weten of mijn foto scherp is en ik geen belangrijke details mis door uitgebleekte hooglichten [clipping]", legt hij uit. "Zachte details lijken nog zachter in print, waardoor je nog beter ziet wat je hebt gemist. Scherpstelling vertaalt zich rechtstreeks in de printscherpte. Daarom is Focus peaking zo nuttig.

"Een groot voordeel van mijn EOS R5 is dat scherpstelling, belichting en histogram duidelijk worden aangegeven met Live view, of in de elektrische zoeker, wat vooral nuttig is bij fel licht", vervolgt Andy. "Je weet dat je een goede scherpstelling hebt met een systeemcamera, terwijl je daar met traditionele spiegelreflexcamera’s niet altijd zo zeker van bent."

Het live histogram is gebaseerd op het geïntegreerde JPEG- (en niet het RAW-) bestand, dat is gebaseerd op de Picture Style in de camera. Bij Landscape Style met sterk contrast bijvoorbeeld, kan er soms clipping zijn van wel 3EV voordat je dit ziet in het RAW-bestand.

Een bos in de winter met kale boomstammen, twijgen en gras gehuld in ijs.

Andy zag het tafereel voor zijn foto Cold Wood (afgebeeld), en wist dat dit zich goed zou laten vertalen naar print. "Het was net een winterwonderland", vertelt hij. "Het heldere wit van het ijs op het bevroren gras gaf net dat extra stuk contrast en benadrukte de kleine scheve boom, die in dat koude donkere bos opviel ten opzichte van de donkere boomstammen van de hogere bomen. Het was vroeg in de ochtend, dus alleen op de toppen van de bomen scheen warm zonlicht terwijl de donkere tonen op de grond zorgden voor precies de juiste balans." Genomen met een Canon EOS R5 en een Canon RF 24-105mm F4L IS USM-objectief ingesteld op 50mm, 1/25 sec, f/9 en ISO100. © Andy Farrer

Een close-up van een print van een bos in de winter, die de delicate structuur van het glanzende papier en de inkt laat zien.

"Toen ik mijn foto Cold Wood wilde printen, had ik lange tijd mat papier in gedachten, maar ik dacht dat met de donkere tonen die zo dicht tegen zwart aan zaten, zwarte foto-inkt op glanzend papier me wel eens een rijker zwart zou kunnen geven. Ik heb de foto toen op Gloss Art Fibre-papier geprint en de hele foto leek wel een 3D-effect te hebben", vertelt Andy. "Dat is wel heel bijzonder. Voor boslandschappen is zacht mat papier doorgaans eerste keuze, maar het verbaast mensen vaak dat ook glans deze foto’s tot leven kan brengen." © Andy Farrer

Print versus scherm

"Printen is altijd nuttig", vertelt Andy enthousiast. "Je doet ervaring op voor een betere bewerking, en het laat je zien waar je bij je opnamen op moet letten. Elk deel van de foto heeft een doel. Als je naar een print kijkt, is dat precies hoe de fotograaf het heeft bedoeld, terwijl je op een scherm niet weet hoe groot het apparaat is waarop de foto wordt getoond, of wat de helderheid of kleurtemperatuur van het scherm is. Het is op een scherm ook heel moeilijk om de fysieke structuur van het landschap over te brengen, zoals je dat wel kunt doen met print."

Het is belangrijk te weten wat de verschillen tussen print en scherm zijn als je je eigen indruk van het landschap wilt vertalen naar papier. "Een scherm met achtergrondverlichting is totaal anders dan wanneer licht wordt weerspiegeld door een onverlicht stuk papier", vertelt Andy. "Fotografen met weinig printervaring maken vaak te donkere prints. In onze printstudio krijgen we vaak donkere digitale bestanden toegestuurd omdat de makers de foto’s bekijken op een helder scherm. Maar de helderheid kun je niet versterken op een stuk papier."

Het is belangrijk om je scherm te kalibreren op basis van een vaste helderheidswaarde in combinatie met de printer. Andy maakt zelf gebruik van 80cdm2 voor het verwerken van zijn landschapsfoto’s.

Bij te veel verzadiging kan er clipping van kleuren optreden, waardoor deze kleuren niet kunnen worden gereproduceerd door de inkt. Groentonen zijn dan bijvoorbeeld moeilijk te printen. Met Soft proofing kun je zien welke gebieden van de foto buiten het bereik van een geselecteerde printer/papier-combinatie liggen.

"Zeer sterke verzadiging en uitgebleekte hooglichten werken prima op een scherm met achtergrondverlichting, maar wanneer je gaat printen, wil je niet dat er verlies van details plaatsvindt. Je krijgt dan namelijk een print zonder inkt in bepaalde gebieden, wat er natuurlijk raar uitziet. Papier vangt licht op een andere manier op, dus je wilt wel overal op het papier inkt hebben", legt Andy uit.

Laat beelden spreken met het juiste papier

Het is opvallend hoe een landschapsfotograaf die zich laat leiden door print als Andy op locatie kan zijn en de scène direct kan visualiseren in print en kan bepalen welk papier hij het beste kan gebruiken. "Wanneer klanten hun print ontvangen, is dit een tastbare ervaring, dus wil je dat het papier bijdraagt aan het effect van de foto. Een foto van een mistig bos op licht gestructureerd papier ziet er bijvoorbeeld erg mooi uit."

Hij vertrouwt op drie soorten Fotospeed-fotopapier: Natural Soft Textured Bright White, Platinum Etching en Platinum Gloss Art Fibre. Het eerste is mat papier met een subtiele structuur, het tweede mat papier met een luxueuzere structuur, en het derde is glanzend baryta-papier. Welk papier hij kiest wordt voornamelijk bepaald door het zwartpunt in de foto.

"In het geval van een neutrale foto van een mistig boslandschap met weinig contrast en zonder echt zwartpunt, biedt de donkere zwarte inkt van glanzend papier weinig voordeel, en werkt mat papier veel beter", zegt Andy.

Maar zelfs met de juiste papierkeuze, kun je niet zomaar gelijk op 'Printen’ drukken. "Je voert eerst de nodige aanpassingen uit – mat papier geeft minder diepe zwarttonen en een lager contrast", vervolgt Andy. "Het contrast in je masterbestand ziet er anders uit dan op papier. Je moet dus wat meer contrast toevoegen of met de curven spelen en het zwartpunt iets verdiepen. Je printversie houdt rekening met de kenmerken van het papier. Op het scherm kan dit er sterk overdreven uitzien, maar op papier werkt het perfect.”

Een nachtelijke hemel met de fonkelende Melkweg boven de zee, met steile rotswanden aan beide kanten.

Het drama van de nachtelijke hemel vastleggen in prints

Landschapsfotograaf en fotograaf van de nachtelijke hemel Drew Buckley vertelt hoe je de best mogelijke prints van astrofotografiefoto's kunt maken.
Een man met witte handschoenen leunt voorover om een grote landschapsprint uit een Canon-printer te halen.

Andy verwerkt zijn foto’s vanaf het begin met print in gedachten, om later problemen bij het printen te voorkomen. "Als je bijvoorbeeld rood hebt dat zo verzadigd is dat de printer het niet kan reproduceren op papier, moet je de kleurtoon veranderen, de verzadiging van de hele foto verwijderen of zelfs een ander papiersoort kiezen. Dit kan je uren werk kosten, en je print is niet de versie die je de klant laat zien op het scherm, wat een flinke teleurstelling voor de klant kan zijn." © Andy Farrer

De beste Canon-printers voor landschapsfotografie

Er zijn twee belangrijke typen printers die je kunt overwegen voor het printen van landschapsfoto’s: losblad- en grootformaat printers. Losbladprinters, zoals de Canon imagePROGRAF PRO-1000, kunnen foto’s printen tot op A2-formaat, evenals panorama’s, en zijn handiger in gebruik als je veel kleine prints wilt maken met bijvoorbeeld een rand. Grootformaat printers, zoals de Canon imagePROGRAF PRO-4100, maken gebruik van een lange rol papier en bieden een efficiëntere workflow, door bijvoorbeeld de grotere inktcartridges.

Fotografen die zowel op groot formaat als op losse vellen willen printen, kunnen twee Canon imagePROGRAF PRO-printers in combinatie gebruiken. "Er zijn geen wezenlijke verschillen te zien tussen prints van mijn PRO-4000 (inmiddels opgevolgd door de imagePROGRAF PRO-4100) en PRO-1000-printer", vertelt Andy. "We hebben dezelfde foto geprint op hetzelfde papier, dezelfde printerprofielen gebruikt, en er is gewoon geen verschil te zien. Je kunt de foto’s op precies dezelfde manier verwerken, ongeacht de printer die je gebruikt, dus je bespaart gelijk tijd bij de bewerking. Dat scheelt echt enorm."

Voor prints die worden verkocht of tentoongesteld is het erg belangrijk dat ze met de tijd hun kleur behouden, en dat de oorspronkelijke kleuren nauwkeurig worden gereproduceerd. "Pigmentinkt blijft een stuk langer mooi dan dye-inkt wanneer een print wordt blootgesteld aan licht en lucht", vertelt Suhaib Hussain van Canon Europe. "Als de printer een breder bereik van inkten ondersteunt, betekent dit ook dat er een breder kleurengamma kan worden bereikt voor print, wat natuurlijk heel belangrijk is voor landschapsfotografen die hun kleuren zo nauwkeurig mogelijk willen weergeven."

Beste losbladprinter voor landschapsfotografie: Canon imagePROGRAF PRO-1000

Deze A2-losbladprinter heeft een printresolutie van maar liefst 2400 dpi, een LUCIA PRO-cartridgesysteem met 12 pigmentinkten, en is ideaal als je als fotograaf vanuit huis werkt. "De imagePROGRAF PRO-1000 kan gemakkelijk worden geïntegreerd in een studio of in je werkplek", vertelt Suhaib. "Hij kan daarnaast iets heel speciaals – hij kan de printlengte uitbreiden tot wel 1,2 m voor panoramaprints."

Beste grootformaat printer voor landschapsfotografie: Canon imagePROGRAF PRO-4100

Met de printresolutie van 2400 dpi, brede mediaondersteuning voor onder meer mat, glanzend, fine art-, canvas- en baryta-papier, de mogelijkheid om een groot aantal aangepaste printprofielen op te slaan, 12 LUCIA PRO-pigmentinkten en een inktcartridgecapaciteit van tot wel 700 ml, is de imagePROGRAF PRO-4100 de ultieme grootformaat printer voor landschapsfotografen. "Het heeft dezelfde belangrijkste voordelen als printers uit de imagePROGRAF PRO-serie, maar met de extra mogelijkheid om te printen op een rol van 110 cm (44 inch) breed", zegt Suhaib.

Andy heeft nog een laatste advies voor het printen van geweldige landschapsfoto’s, welke stijl of printer je ook gebruikt. "Print vaker foto’s, en neem ook de tijd bij het printen – houd in gedachten dat je foto’s wilt maken die mooi blijven. Het gaat erom iets te maken dat je, ook in de toekomst, kunt blijven koesteren."

Geschreven door Tim Coleman


Gerelateerde artikelen

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Klik hier voor inspirerende verhalen en het laatste nieuws van Canon Europe Pro