Hoe je actiesportfotografie alle aandacht trekt - professionele inzichten

Het maken van actiesportfoto's is een technisch veeleisende bezigheid. De autofocus, belichting en flitser direct goed krijgen terwijl een skateboarder of BMX-rijder halsbrekende toeren uithaalt, vraagt veel van de fotograaf. Maar door een paar belangrijke technieken onder de knie te krijgen, is het vastleggen van deze intense momenten een stuk eenvoudiger en ontstaan er nieuwe creatieve mogelijkheden.

Hoe doet Lorenz Holder dat? De fine-art actiesportfotograaf en Canon Ambassador heeft een opvallende visuele stijl ontwikkeld, waarbij het onderwerp relatief klein in het beeld wordt vastgelegd tijdens een trick op een markante locatie. Daarbij onderzoekt Lorenz voortdurend verschillende technieken om zijn werk fris te houden, door te fotograferen in zwart-wit, creatief bezig te zijn met flitsen of reflecties op te nemen die ervoor zorgen dat kijkers geboeid blijven. Hier deelt hij zijn technieken voor een betere scherpstelling, timing, compositie en belichting.

Omdat er zoveel variabelen zijn, vertrouwt Lorenz doorgaans op de handmatige belichtingsmodus om de instellingen van opname tot opname consistent te houden. "Als ik portretten van de atleten maak, gebruik ik altijd Diafragmavoorkeuze zodat ik mijn diafragma vooraf kan instellen om de scherptediepte te regelen", zegt hij. "De sluitertijd is niet echt een punt van zorg wanneer ik portretten maak, dus dat die automatisch wordt toegepast, is niet zo belangrijk."

"Maar als ik actiefoto’s maak, geef ik de voorkeur aan de handmatige modus, zodat ik alles volledig onder controle heb. Ik weet dat mijn sluitertijd bijvoorbeeld 1/2000 sec zal blijven en ik kan de scherptediepte met het diafragma wijzigen om meer of minder van de voorgrond weer te geven."

De scherptediepte is een belangrijke factor wanneer je veel van de omgeving in het beeld opneemt. Hoe brengt Lorenz de korte sluitertijden die nodig zijn om beweging te bevriezen, in balans met het kleine diafragma dat nodig kan zijn om de scherptediepte te vergroten? "Je moet bepalen hoeveel voorgrond je wilt laten zien", zegt hij. "Als het niet zo belangrijk is, kun je het objectief iets meer openen, wat betekent dat je een lagere ISO-waarde kunt kiezen."

Ondanks het feit dat een lagere ISO-instelling een betere beeldkwaliteit oplevert, aarzelt Lorenz niet om een hogere waarde in te stellen wanneer hij een kleiner diafragma wil gebruiken om de scherptediepte te vergroten of om een kortere sluitertijd in te schakelen om actie te bevriezen.

Lorenz adviseert om niet alleen je camera in te stellen voor creatieve actiefotografie, maar ook om je voor te bereiden op de omgeving waarin je opnamen maakt. Als je een opname vooraf hebt gevisualiseerd, bedenk dan wat jou kan helpen om deze soepeler te laten verlopen.

Lorenz neemt bijvoorbeeld een bezem mee, zodat hij kleine stenen van de straat kan vegen en erop geskatet kan worden. Hij heeft ook rubberen laarzen in zijn auto voor modderige omstandigheden.

Het is dezelfde mate van voorbereiding met zijn camera-uitrusting, zegt hij. "Ik wil een statief hebben en plan welk objectief ik nodig heb. Ik zet mijn camera op het statief en orden mijn compositie. Alles wat ik kan doen voordat de actie begint, maakt dat ik me alleen hoef te concentreren op het vastleggen van het juiste moment."

Lorenz maakt opnamen met de Canon EOS R5 Mark II, een camera die zijn creatieve actiefotografie versterkt dankzij de high-speed burstsnelheid van maximaal 30 fps met elektronische sluiter en de back-illuminated stacked CMOS-sensor met 45MP, die vertekening bij bewegende onderwerpen tot een minimum beperkt.

Je verwacht wellicht dat een actiesportspecialist een camera routinematig instelt op de hoogste continu-opnamesnelheid, maar Lorenz is om praktische redenen selectiever.

"Tijdens een skateboardopname kan ik gewoon een burstopname maken met 30 fps, in de wetenschap dat ik het juiste moment krijg. Je begint een beetje vroeg opnamen te maken, dan draait het skateboard om en krijg je telkens weer het perfecte moment."

Het gebruik van de flitser vereist echter een zuinigere aanpak, omdat een flitser tussen de opnamen moet worden gerecycled, hoewel sommige Canon Speedlites, zoals de Canon Speedlite EL-5 en Speedlite EL-1 (Ver.2), dit snel kunnen. Dit beperkt het gebruik van high-speed burstopnamen met flitser. De hoogste continu-opnamesnelheden worden doorgaans bereikt met de elektronische sluiter van een systeemcamera, maar hoewel de EOS R5 Mark II de flitser in deze modus ondersteunt, beperkt de flitser in de praktijk nog steeds hoe snel je continu-opnamen kunt maken.

Door de flits-output te verlagen, kun je de recycletijden verkorten en sneller opnamen maken, maar bij fel licht heb je vaak een hogere flits-output nodig om af te stemmen op het omgevingslicht of om dit te beperken. Hoe verder een Speedlite van het onderwerp is verwijderd, hoe meer vermogen er nodig is. "Je kunt eigenlijk alleen burstopnamen maken als je een laag vermogen kiest", aldus Lorenz. "Maar dat helpt niet veel als de flitser te ver van je onderwerp is verwijderd."

Daarom raadt hij aan om te leren anticiperen op het moment in plaats van er maar op los te fotograferen. "Als je alleen maar vertrouwt op het maken van burstopnamen, ben je niet voorbereid wanneer je het perfecte moment moet vastleggen met gebruik van de flitser."

Sommige Canon EOS-camera's, waaronder de EOS R6 Mark III en EOS R7, hebben een optie voor het maken van Precontinue opnamen of Pre-opnamen. Dit is echt een voordeel bij het vastleggen van onvoorspelbare acties of plotselinge bewegingen, omdat je hiermee kunt beginnen met het vastleggen van beelden voordat je de ontspanknop volledig indrukt en deze beelden kunt opslaan wanneer je deze indrukt.

"Ik denk dat dit een ontzettend handige functie is voor wildlifefotografie, vooral als je een vogel in beeld hebt en je niet weet wanneer die zal wegvliegen", zegt Lorenz. "Als je niet reageert op het precieze moment waarop het gebeurt, weet je dat het toch nog op de camera staat."

Scherpstelling is een andere uitdaging op het gebied van actiesporten, maar Lorenz zegt dat de intelligente onderwerpdetectie in de nieuwste EOS R System-systeemcamera's een doorbraak is geweest.

"Toen ik spiegelreflexcamera's gebruikte, stelde ik tijdens zeer belangrijke opnamen vaak vooraf scherp in plaats van te vertrouwen op de automatische scherpstelling, maar nu hoef ik dit niet meer te doen. Je kunt het type onderwerp selecteren dat je fotografeert en vervolgens vertrouwen op de onderwerptracking van de camera."

De geavanceerde tracking met behulp van Deep Learning is vooral handig voor actiefotografie, waarbij het onderwerp snel beweegt, klein is in het beeld, of een helm en bril draagt. Onder deze omstandigheden kan de camera een persoon of object herkennen en blijven volgen, zelfs als deze ondersteboven draait. De camera voorspelt dat het nog steeds hetzelfde onderwerp is, zelfs als het kenmerk dat aanvankelijk werd gevolgd, zoals het oog of gezicht van de persoon, niet meer zichtbaar is.

Lorenz neemt in zijn foto’s soms reflecties op, die in allerlei dingen zijn vastgelegd, van een plas water tot een winkeletalage. Dit vereist wat meer aandacht bij het scherpstellen en de scherptediepte.

"Als je de reflectie rechtstreeks als gespiegeld beeld vastlegt, werkt de automatische scherpstelling van de camera normaal", zegt hij. Maar het kan lastiger zijn als je zowel het onderwerp als het gereflecteerde beeld wilt opnemen. "Als ik me direct op de persoon zou focussen en de camera naar beneden zou kantelen in de richting van de reflectie in een plas, zou de scherpstelling zijn uitgeschakeld. Als je focust op de plas, zal de persoon niet scherp te zien zijn."

De oplossing van Lorenz: hij stelt de onderwerpdetectie in op Personen in het AF-menu van zijn EOS R5 Mark II. De autofocus van de camera lost dit probleem nu voor hem op. "De camera detecteert de persoon die in de plas wordt gereflecteerd en houdt de focus hierop."

Hij stelt voor om over te schakelen naar handmatige scherpstelling als je selectievere scherpsteltechnieken wilt proberen. "Als je een dromerige look wilt creëren waarbij de persoon op de achtergrond wat wazig is, kun je proberen vooraf direct op de waterplas scherp te stellen."

Verschillende EOS R System-camera's, waaronder de EOS R5 Mark II, bieden ook Flexibele zone-AF, waarmee je een specifiek gebied van het beeld voor automatische scherpstelling kunt definiëren. Door de automatische scherpstelling te beperken tot een bepaald deel van de foto, kun je de camera helpen scherp te stellen op het onderwerp of de reflectie. Je kunt de zone bijvoorbeeld boven of onder in het beeld plaatsen, afhankelijk van waar het onderwerp wordt weergegeven.

Lorenz denkt terug aan de tijd dat hij voor het eerst actiesportfotografie begon te verkennen en zegt dat wat hij het moeilijkst te leren vond, was hoe hij met de flitser moest werken.

"Wanneer je opnamen maakt met beschikbaar licht, kun je alles regelen met de sluitertijd, het diafragma en de ISO-waarde. En vervolgens voeg je een extern licht toe aan je scène. Hoe helder moet het zijn? Hoe regel ik de combinatie van flitser en omgevingslicht?"

Veel fotografen zullen dit herkennen. De flitser kan een dynamische dimensie toevoegen aan actiefotografie, vooral in combinatie met een relatief lange sluitertijd, om een opvallende mengeling van scherpte (van de flitser) en onscherpte te bewerkstelligen. Maar om er het beste uit te halen, is oefening nodig.

Lorenz stelt voor om het eenvoudig te houden in het begin. Als je een Speedlite instelt op Handmatig in plaats van op E-TTL II, krijg je een consistente, voorspelbare output waarbij je kunt experimenteren met de belichtingsinstellingen op je camera om de door jou gezochte balans te vinden tussen de flitser en het omgevingslicht.

"Je kunt het echt gewoon bedienen met je sluitertijd", aldus Lorenz. "Als je de ISO-waarde verhoogt, wordt alles helderder. Verlaag de waarde en alles wordt donkerder. Dat principe geldt ook voor het diafragma. Als je het diafragma sluit, wordt alles donkerder, zowel het onderwerp met flitslicht als het omgevingslicht in de scène."

Hij legt uit dat de sluitertijd anders is. De flitser is zo snel dat de sluitertijd alleen van invloed is op de belichting van het omgevingslicht. "Als je een langere sluitertijd gebruikt, komt er meer licht in de camera en wordt de achtergrond helderder. Met een kortere sluitertijd komt er minder licht binnen, waardoor je een donkerdere achtergrond krijgt. Maar de flitser blijft steeds op hetzelfde vermogen staan."

Voor de juiste balans tussen belichting en onscherpte moet je mogelijk alle drie de instellingen aanpassen. Je moet de high-speed synchronisatie van de Speedlite activeren als je een kortere sluitertijd instelt dan de maximale synchronisatiesnelheid van de flitser.


Bekijk de videotutorial van Lorenz Holder over het fotograferen van reflecties in beweging bij Canon Club.