Deze foto van een walrus in een sneeuwstorm is een van de toonbeelden van de extreme omstandigheden waaraan Audun zijn L-objectieven van Canon blootstelt. Gefotografeerd met een Canon EOS-1D X Mark II met een Canon EF 100-400mm f/4.5-5.6L IS II USM-objectief. © Audun Rikardsen

Tijdens de poolnachten, wanneer de zon nooit opkomt, is het maar 4 °C in de woeste, ijskoude Noorse Zee. De stad Tromsø ligt verder naar het noorden dan veel mensen ooit komen: 350 km boven de Noordpoolcirkel. Maar Canon Ambassador Audun Rikardsen laat zich hierdoor niet afschrikken. In zijn jacht naar foto's van Noords wildlife zoals het nooit eerder is vastgelegd, gebruikte hij zijn body's van Canon en vertrouwde L-objectieven in loodzware omstandigheden: ze werden dagen, weken en zelfs maanden achtergelaten in de sneeuw, ijzel, hagel en wind.

Audun komt uit een kleine vissersgemeenschap in Noord-Noorwegen genaamd Steigen, ook wel de 'poort tot het Noordpoolgebied' genoemd. Hij komt uit een familie die aan walvisjacht deed, iets dat wellicht een tegenovergesteld effect op hem heeft gehad van het leren begrijpen en respecteren van de natuur. Zijn nieuwsgierige aard en diepgaande interesse in wildlife, boven en onder de zee, leiden tot foto's die wereldwijd erkenning krijgen vanwege hun creativiteit en technisch vernuft.

Christian Ziegler’s

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Klik hier voor inspirerende verhalen en spannend nieuws over Canon Europe Pro

Audun is echter in de eerste plaats een wetenschapper, werkzaam als professor biologie aan de Universiteit van Tromsø. Dit is de drijvende kracht achter zijn fotografie — met een foto kan hij als met geen ander medium zijn onderzoek met de wereld delen.

Sommige van zijn fotografische successen kunnen worden toegeschreven aan zijn diepgaande kennis van het gedrag van dieren en zijn mogelijkheden als wetenschapper, maar andere hebben te maken met puur doorzettingsvermogen. Audun krijgt energie van het onmogelijke mogelijk maken. "Het is geen geluk", zegt hij over zijn meer uitzonderlijke werk. Zijn honger naar geweldige foto's wordt juist gedreven doordat hij constant ontevreden is. Of hij nou zijn camera maandenlang in bergschuilplaatsen achterlaat om arenden in hun nest vast te leggen, de camera in ijskoud water onderdompelt om spelende walvissen te fotograferen, of deze vlak voor de neus van een ijsbeer plaatst, hij maakt meeslepende beelden die mensen iets leren.

"Heb je je wel eens afgevraagd hoe het is om een vis te zijn en omhoog te kijken naar een roofdier?" vraagt Audun. Het zijn vragen zoals deze die tot zijn meer opvallende foto's hebben geleid. Hij merkt vaak dat hij de beelden en perspectieven die hij niet met eigen ogen kan zien, kan vastleggen door een vakkundig gepositioneerd objectief.

Hij vertelt hier over de uitdagingen van het werken in het Noordpoolgebied, de hulpmiddelen die hij gebruikt en de geheimen achter zijn succes.

A fish-eye view shows an eagle hovering above the surface of water.
Audun is geïnteresseerd in het fotograferen van de wereld vanuit het perspectief van zijn onderwerp. Hier heeft hij een arend vastgelegd zoals een vis die zou zien: boven zich zwevend. Gefotografeerd met een Canon EOS-1D X Mark II en een Canon EF 8-15mm f/4L Fisheye USM-objectief. © Audun Rikardsen

Hoe helpt fotografie jou als wetenschapper?

"Ik ben erachter gekomen dat mijn wetenschappelijke resultaten veel meer impact hebben als ik ze via een foto laat zien. In veel situaties gebruik ik mijn camera ook als een wetenschappelijk hulpmiddel. Ik fotografeer bijvoorbeeld walvissen om de tekening op de achterkant van hun staart vast te leggen, die vergelijkbaar is met een vingerafdruk. Vervolgens kunnen we de foto vergelijken met databases in andere delen van de wereld, en op die manier kunnen we de migratie van walvissen tussen die gebieden in kaart brengen."

En hoe helpt je werk als wetenschapper je als fotograaf?

"Als wetenschapper ben je gefocust op je doel. Je plant en je probeert resultaten te boeken. Ik doe hetzelfde bij fotografie. Als wetenschapper heb je een goed idee nodig om subsidie te krijgen, maar als fotograaf heb je ook een goed idee nodig om iets anders te laten zien. En als je een idee voor een project hebt, plan je het als een wetenschapper."

"Mensen zeggen wel eens: 'Audun, je hebt zoveel geluk'. Nou, dat is niet zo. Ik denk dat als je een passie hebt, je werk plant en echt graag een bepaald doel wilt bereiken, je het geluk afdwingt. Je kunt het geluk plannen."

A frog sits in a pool under a night sky with the Northern Lights visible.
Een kikker zit in een vijver onder het noorderlicht. Gemaakt met een Canon EOS 6D Mark II. © Audun Rikardsen

Je werk laat vaak dieren vanuit een uniek perspectief zien. Wat probeer je te bewerkstelligen?

"Het draait om het laten zien van momenten in de natuur die je normaal zelden te zien krijgt. Ik weet dat veel mensen klagen dat [bepaalde fotografie] onnatuurlijk is geworden, omdat je zaken kunt vastleggen die je normaal niet zou zien. Maar dat is juist wat ik wil laten zien: een bepaald moment met een bepaald dier in een bepaalde situatie. Ik wil met mijn fotografie graag dieren in hun natuurlijke omgeving en wat ze doen van dichtbij laten zien. Ik wil het gevoel geven dat je er op dat moment bij bent, bij het dier."

Je foto's zijn zo perfect ingedeeld, dat het soms moeilijk is voor te stellen dat ze niet zijn samengesteld.

"Voor mij houdt fotografie in dat de foto een enkele opname moet zijn zonder aanpassingen of toevoegingen. Ik wil dat het volledig natuurlijk is. Ik plan foto's als een wetenschapper. Vaak krijg ik een idee, schrijf ik het op en begin ik na te denken over de mogelijke methoden om die foto vast te leggen. Ik geef nooit op. En als het mislukt, probeer ik het opnieuw. Ik word nog gemotiveerder om mijn doel te bereiken. Het draait om het moment waarop je begrijpt waarnaar je op zoek was, weken- of zelfs maandenlang. Dat is wat me motiveert, als wetenschapper en als fotograaf."

An eagle spreads its wings as it looks as a dead fox lying in the snow in front of it.
Auduns cameravallen hebben arenden vastgelegd die onbewaakt, natuurlijk gedrag vertonen. Gefotografeerd met een Canon EOS 6D Mark II en een Canon EF 16-35mm f/2.8L III USM-objectief. © Audun Rikardsen

Wanneer je fotografeert in een arendsnest of 's avonds in het water zijn toegankelijkheid en weinig licht zeker wel eens problematisch?

"Voor mij is het het belangrijkst dat ik mijn apparatuur bij weinig licht en in extreme omstandigheden kan gebruiken. Dat betekent dat ik camera's nodig heb met een goed dynamisch bereik en hoge ISO-waardes die weinig geluid maken. Ik gebruik de Canon EOS 5D Mark IV, de Canon EOS 6D Mark II en de Canon EOS-1D X Mark II.

"De meeste mensen gebruiken grote teleobjectieven voor het fotograferen van dieren. Dat doe ik ook; ik gebruik vaak de Canon EF 70-200mm f/2.8L IS II USM en de Canon EF 100-400mm f/4.5-5.6L IS II USM. Maar ik vind het ook leuk om de andere kant op te gaan. Als je een groothoekobjectief (zoals de Canon EF 16-35mm f/2.8L III USM) of zelfs een macro-objectief (zoals de Canon EF 100mm f/2.8L Macro IS USM) gebruikt en dichtbij genoeg kan komen, kun je ook de omgeving waarin het dier leeft laten zien, waardoor de foto een groter verhaal vertelt. De foto zegt meer over het dier zelf."

"In dat soort situaties moet je het gedrag van het dier kennen en analyseren; als je het opjaagt, jaag je het weg. Als je je op een bepaalde manier gedraagt en het dier de tijd geeft, past het zich vaak aan jou aan. Op een bepaald moment raakt het geïnteresseerd en komt het naar jou toe. Dat is het moment waarop je interessante foto's kunt maken."

A polar bear lies on rocks beside the sea, its head on its paws.
Een slaperige ijsbeer wordt gereflecteerd in het water bij Spitsbergen, Noorwegen. Gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark III en een Canon EF 70-200mm f/2.8L IS II USM-objectief. © Audun Rikardsen
A whale’s tail is seen above the surface of the sea, while a jet of water is blown. Behind are snow-capped mountains.
Een bultrugwalvis zwemt in de ijskoude wateren van Noorwegen, waarbij het water uit zijn spuitgat wordt verlicht door de lage winterzon. Gefotografeerd met een Canon EOS 6D Mark II en een Canon EF 100-400mm f/4.5-5.6L IS II USM-objectief. © Audun Rikardsen

Wat zijn de meeste extreme dingen die je met je apparatuur hebt gedaan?

"Mijn type fotografie zoekt de grenzen op, in omstandigheden die behoorlijk zwaar zijn. Mijn kit wordt blootgesteld aan zout water, ijskoude omstandigheden en regen, en soms laat ik de kit vallen. Soms gebeuren de dingen zo snel dat ik mijn camera op de grond moet kunnen laten vallen en een andere pakken, en ik moet erop kunnen vertrouwen dat mijn apparatuur dat aankan."

"Mijn schuilplaats is ook een extreme plek — op de rand van een klif bij de zee — dus ik heb een camera nodig die daar in de vrieskou kan staan en nog steeds werkt wanneer ik er aankom. Gisteravond heb ik terwijl het regende mijn Canon EF 16-35mm f/2.8L III USM-objectief in mijn arendschuilplaats geplaatst. Normaal plaats ik een filter aan de voorkant om het objectief tegen de regen te beschermen, maar het filter bleek te lekken. Dus besloot ik het erop te wagen en het objectief buiten in de regen te laten zonder enige bescherming. De regen kletterde hard op het dak van mijn huis, dus ik maakte me behoorlijk zorgen. Maar toen ik vanochtend ging kijken, was het objectief in perfecte staat. Daarom houd ik zo van de objectieven uit de Canon L-serie; ze zijn zo robuust."

Four reindeer stand on a thin strip of rocks beside water, which reflects them sharply.
Deze rendieren lijken gestrand op een rotsachtig eilandje, omringd door koud water. Gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark III en een Canon EF 70-200mm f/2.8L IS II USM-objectief. © Audun Rikardsen

Waarom is die betrouwbaarheid zo belangrijk?

"Soms ben je op zoek naar een bepaalde situatie. Je plant ernaartoe en eindelijk ben je zover. Je weet dat nu het moment is, dat het nu moet gebeuren, en als je apparatuur het dan laat afweten... Dat is moeilijker om te accepteren dan als alles werkte en je het zelf hebt verprutst. Soms komt een kans maar één keer! Daarom gebruik ik camera's waarvan ik weet dat ze deze omstandigheden aankunnen. Duurzaamheid en betrouwbaarheid zijn erg belangrijk voor me."

Vertel ons over je zelfgemaakte schuilplaats.

"Omdat ik zowel fulltime wetenschapper als fotograaf ben, is tijd mijn grootste uitdaging. En als ik aan fotografie wil doen, moet ik dit combineren met wetenschap, en met mijn lokale interesses. Ik heb een schuilplaats gebouwd in de bergen, ongeveer twee kilometer van mijn huis. Wanneer onze dochter naar bed gaat, ga ik ernaartoe om de schuilplaats in orde te maken, de camera's te plaatsen en de sensoren in te stellen. Dan maakt de camera de foto voor me."

"De schuilplaats was ook bedoeld als een soort kantoor waar ik zowel aan wetenschap als fotografie kan doen. En het is geweldig, want als ik in mijn schuilplaats ben, kan ik me op mijn werk concentreren zonder storende telefoontjes. En als er een arend aankomt, kan ik ook fotograferen. Het duurde drie jaar voordat de arenden kwamen, maar nu lijkt het eindelijk te werken."

A whale’s tail slips into the sea, with golden light in the sky.
Een eenzame walvisstaart verdwijnt in de zee terwijl deze wordt verlicht door het zachte licht van de poolwinter, vastgelegd door Canon Ambassador Audun Rikardsen. Gefotografeerd met een Canon EOS-1D X Mark II met een Canon EF 100-400mm f/4.5-5.6L IS II USM-objectief. © Audun Rikardsen
A sea eagle swoops low over the surface of the sea, snow-capped mountains in the background.
Een zeearend met de Brennvik-bergen in Steigen, Noorwegen op de achtergrond. Deze foto, Eagle on the Hunt (Arend op jacht), werd hoog aangeschreven in de categorie Vogels van de European Wildlife Photographer-wedstrijd van 2013. Gefotografeerd met een EOS 5D Mark III en een Canon EF 24-70mm f/2.8L II USM-objectief. © Audun Rikardsen

Waardoor ben je geïnteresseerd geraakt in fotograferen op zee?

"Ik groeide op in een kustgemeenschap die dicht bij de natuur staat, en ik herinner me nog goed het moment waarop ik mijn eerste duikmasker kreeg van mijn ouders. Boven het water hoorde ik de vogels, auto's en pratende mensen... En toen deed ik mijn hoofd onder water en was het compleet anders. Ik hoorde bewegende stenen, zachte stemmen en daarna was er volledige stilte."

"De millimeters die deze twee werelden van elkaar scheiden, hebben me altijd gefascineerd. Vogels duiken onder om vissen te vangen en walvissen komen omhoog om te ademen. De levens van deze wezens worden verbonden door deze enkele millimeters wateroppervlak."

A split-level photo shows an Orca whale below the sea, and a fishing boat with scattering seagulls above the sea.
Met deze split-level foto, Splitting the Catch (De vangst delen), wist Audun een plek te bemachtigen in de 52ste Wildlife Photographer of the Year-competitie. In het volgende tabblad van dit artikel licht Audun zijn split-level techniek in detail toe. Gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark III en een Canon EF 11-24mm f/4L USM-objectief. © Audun Rikardsen

Kun je ons iets vertellen over je split-level foto van een orka en een vissersboot?

"De voornaamste reden dat ik mijn eigen kap bouwde was dat ik deze foto in mijn hoofd had. Ik had zelfs een tekening gemaakt die precies lijkt op de uiteindelijke foto. Ik had gezien dat orka's op vissersboten afkomen. Je kunt dit allemaal boven het water zien gebeuren, en als je duikt kun je het van onderen bekijken. Ik wilde een foto maken die beide kanten laat zien, maar er was geen apparatuur verkrijgbaar waarmee ik dat bij weinig licht kon doen. Zo kwam ik op het idee om zelf iets te maken. Toen ik uiteindelijk de kans kreeg om de foto te maken, gaf dat een enorme adrenalinekick."

Maak je je onderwaterbehuizingen alleen?

"Wanneer ik een idee krijg voor iets, zijn er vrienden, meestal technici, die me helpen het te bouwen. Ik heb goede vrienden op de Universiteit van Tromsø die me in hun vrije tijd helpen met het maken van kappen en het ontwikkelen van de elektronica die ik nodig heb voor afstandsbedieningen, externe batterijen en vergelijkbare dingen. De kennis van mijn vrienden is dan ook echt onmisbaar geweest."

Vind je het belangrijk om op een bepaalde soort of specifieke locatie te focussen?

"Ja, ik probeer me te specialiseren in mijn lokale omgeving. Ik reis niet veel en de meeste van mijn foto's zijn in de omgeving gemaakt, binnen een paar kilometer. Ik denk dat veel mensen die mogelijkheid hebben, ook als je midden in Londen woont of in de Sahara. Er is namelijk altijd iets dat jouw omgeving uniek maakt. Als je je daar op richt, maak je kans om ergens op het juiste moment te zijn en een foto te maken die zich van de meeste andere foto's onderscheidt."

A herd of musk ox graze on grass in the distance, with a large amount of cloudy sky seen above them.
Muskusossen grazen onder een dramatische hemel, gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark III en een Canon EF 70-200mm f/2.8L IS II USM-objectief. © Audun Rikardsen
A black and white photo shows a whale diving below the surface of the ocean.
Deze foto van Audun, Humpback Under Full Moon (Bultrugwalvis bij volle maan), won de tweede prijs in de categorie Zoogdieren bij de European Nature Photographer of the Year-competitie van 2015. Gefotografeerd met een Canon EOS-1D X en een Canon EF 70-200mm f/2.8L IS II USM-objectief. © Audun Rikardsen

Hoeveel opnames maak je voor een goede foto?

"Hoe meer je een foto plant, hoe minder foto's je neemt en hoe beter ze zijn. Met een goede planning zijn misschien de helft van de foto's goed. Als je minder goed plant, kun je duizenden foto's nemen en is er misschien één die eruit springt, als je geluk hebt."

Hoe ziet de toekomst er voor je uit?

"Ik moet toegeven dat het best lastig is om mijn baan als wetenschapper, mijn fotografie en mijn rol als vader en gezinslid met elkaar te combineren. Dus dat is mijn uitdaging: tijd. Ik probeer me op dat vlak steeds te verbeteren. In de toekomst wil ik blijven fotograferen, maar ik moet ook een vader zijn. Ik zoek naar manieren om alles op een efficiënte manier te combineren. Hopelijk kan ik mijn dochter enthousiast maken voor fotografie. Dat zou zeker helpen!"

Geschreven door Emma-Lily Pendleton & Kathrine Anker


De kit van Audun Rikardsen

De essentiële kit waarmee professionals fotograferen

Photographer Audun Rikardsen smiles as he holds his camera by the sea.

Camera's

Canon EOS 6D Mark II

Met een full-frame DSLR die geringe scherptediepte biedt en de mogelijkheid om 6,5 frames per seconde vast te leggen, garandeert de 26,2 MP sensor beelden boordevol details.

Canon EOS 5D Mark IV

Deze full-frame 30,4 Megapixel DSLR legt ongelooflijk scherpe details vast, zelfs bij extreem contrast. Door de continue 7fps-opnamen wordt het perfecte moment gegarandeerd vastgelegd, terwijl de 4K-video ongekend scherp beeldmateriaal oplevert volgens de DCI-norm (4096x2160).

Canon EOS-1D X Mark II

Dankzij de zeer gevoelige 20,2 Megapixel full-frame CMOS-sensor, het uitgebreide 61-punts Dual Pixel AF-systeem en 4K-video-opnamen biedt de Canon EOS-1D X Mark II toonaangevende prestaties.

Objectieven

Canon EF 70-200mm f/2.8L IS II USM

Een krachtig telezoomobjectief met een duurzaam ontwerp, een 4-stops beeldstabilisator die ideaal is voor handheld fotograferen bij weinig licht, en UD-lenselementen (Ultra-low Dispersion) voor hoog contrast en natuurlijke kleuren.

Canon EF 16-35mm f/2.8L III USM

Dit ultragroothoekobjectief uit de L-serie biedt een superieure beeldkwaliteit van rand tot rand, kan tegen een stootje en is feilloos afgedicht om wind en regen buiten te houden. Het zoomobjectief heeft een constant grootste diafragma van f/2.8 voor heldere resultaten, ongeacht de lichtomstandigheden.

Canon EF 24-70mm f/2.8L II USM

Dit standaard zoomobjectief van professionele kwaliteit biedt een uitstekende beeldscherpte en de robuuste constructie van een product uit de L-serie. Met zijn continue f/2.8-diafragma maak je zelfs bij weinig licht prachtige foto's en heb je alle controle over de scherptediepte.

Objectieven

Gerelateerde artikelen

Alles weergeven

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Klik hier voor inspirerende verhalen en het laatste nieuws van Canon Europe Pro

Meld je nu aan