In Seahovo in het West-Afrikaanse land Benin hebben 700 mensen geen toegang tot elektriciteit. Dit het grootste probleem van de dorpelingen. Na een dag werken op het veld keren ze terug in het dorp, waar ze door het ontbreken van elektriciteit niet veel kunnen doen. Om 8 uur 's avonds gaat iedereen slapen. Gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark IV met een Canon EF 24-70mm f/2.8L II USM-objectief bij 1/50 sec, f/2.8 en ISO10000. © Pascal Maitre

In ontwikkelde landen wordt elektriciteit als iets vanzelfsprekends beschouwd. We hebben stroom in onze huizen, en 's avonds is er licht op straat en draaien onze bedrijven gewoon door. Een leven zonder elektriciteit is onvoorstelbaar voor ons, maar voor meer dan een vijfde van de wereldbevolking ligt dat anders. Honderdvijftig jaar na de uitvinding van het elektrisch licht heerst bij hen nog steeds energieschaarste.

Dit is een onderbelichte crisissituatie die een enorm aantal mensen voor gigantische problemen stelt. De Franse fotojournalist Pascal Maitre, die al meer dan dertig jaar in heel Afrika fotografeert, besloot dit onderwerp onder de aandacht van het publiek te brengen met een fotoproject, Afrika zonder elektriciteit.

Gedurende twee jaar documenteerde deze Canon Ambassador het dagelijks leven van mensen in Afrika en de uitdagingen van een leven zonder elektriciteit. Dit project won de eerste prijs bij de London Business School Photography Awards van 2018.

Canon Professional Services

Met Canon ben je in veilige handen

Je krijgt gratis toegang tot advies van experts, onderhoud van apparatuur, inspirerende evenementen en exclusieve aanbiedingen met Canon Professional Services (CPS).

Ten zuiden van de Sahara in Afrika beschikt maar 25% van de bevolking over elektriciteit, en in afgelegen gebieden is dit soms maar 8%. Zelfs in de steden worden de Afrikanen die wel elektriciteit hebben, regelmatig geplaagd door stroomstoringen. Dit belemmert de economische en sociale ontwikkeling van het continent, en kan levensbedreigend zijn als de stroom uitvalt tijdens een medische procedure, of als olielampen giftige dampen uitstoten bij mensen thuis.

Fotograferen in bijna volledige duisternis of bij het zwakke licht van olielampen stelde Pascal voor een aantal technische uitdagingen. Hier vertelt hij dat de full-frame Canon EOS 5D Mark IV bij weinig licht zo goed presteert dat hij een verhaal kon vertellen dat hij met een analoge camera niet had kunnen vastleggen. Dit is hoe het leven zonder elektriciteit er in werkelijkheid uitziet. En daarom was dit project zo belangrijk voor hem...

A large tree is dimly lit by blue and white, while stalls behind glow with oil lamp light.
In Kokahoue in Benin is geen elektriciteit, en de avondmarkt onder de grote mangoboom wordt dan ook verlicht met olielampen. Gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark IV met een Canon EF 24-70mm f/2.8L II USM-objectief bij 0,5 sec, f/2.8 en ISO6400. © Pascal Maitre

In 1979 ging je voor het eerst naar Afrika, maar wanneer werd energieschaarste een onderwerp voor jou?

"Ik maakte tien tot vijftien reizen naar Afrika per jaar, en dat heb ik dertig jaar lang gedaan. Toen ik er voor het eerst naartoe ging, hoorde ik verhalen over het gebrek aan elektriciteit. Dat is een levensgevaarlijk probleem voor de bevolking. Ik heb altijd met die mensen te doen gehad, want het heeft grote invloed op hun leven. Daarom besloot ik een reportage te maken over dit probleem. Dat was belangrijk voor me, omdat ik het ontzettend onrechtvaardig vond.

Ik heb veel mogelijke oplossingen voorbij zien komen, zoals zonnepanelen, windmolenparken en dammen. Maar al zijn er nog zo veel nieuwe oplossingen, de bevolking groeit zo snel dat er in 2030 alweer 50 miljoen mensen zijn bijgekomen die geen toegang tot elektriciteit zullen hebben. Ik wilde daarom vooral weten hoe het is om te leven zonder elektriciteit. Dat interesseerde me meer dan de oplossingen."

A man paints a picture of people disco dancing while another man holds an oil lamp. Three children look on through a barred window.
Schilder Chéri Cherin werkt bij het licht van een olielamp omdat de stroom regelmatig uitvalt in zijn wijk in Kinshasa, de hoofdstad van de Democratische Republiek Congo. Gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark IV met een Canon EF 17-40mm f/4L USM-objectief bij 1/10 sec, f/4.0 en ISO8000. © Pascal Maitre

Welke invloed heeft het gebrek aan elektriciteit op het dagelijks leven van mensen?

"Sommige mensen hebben geen verlichting, waardoor ze niet kunnen werken als het donker is. Kinderen kunnen hun huiswerk niet maken. Als je naar het ziekenhuis moet, kun je tot de ontdekking komen dat niets werkt. Het is niet veilig, en de mensen in de dorpen blijven na het donker binnen omdat ze bang zijn voor wilde dieren. Het levert ook problemen op bij het werk. Als je bijvoorbeeld in een kleine fabriek werkt, kun je soms een paar dagen niets doen omdat er geen elektriciteit is door stroomstoringen.

Het gebrek aan elektriciteit levert een aantal gevaren op. Een daarvan is vervuiling, omdat mensen olielampen gebruiken waar giftige dampen vanaf komen. Er ontstaat ook vaak brand in huis omdat iemand een lamp omstoot."

Was het moeilijk om steun te vinden voor dit project?

"Ik heb het onderwerp voorgelegd aan verschillende tijdschriften, maar zij dachten dat het te moeilijk zou zijn om een fotoreportage te maken zonder licht, of dat het saaie foto's zou opleveren. Er was maar één tijdschrift, Le Figaro, dat het wilde proberen. Ik ging aan de slag in Benin en probeerde ze te overtuigen van het belang van de reportage, maar dat is niet gelukt. Uiteindelijk kreeg ik een beurs van L’Agence Française de Développement, en daardoor kon ik verder."

A group of women in dresses gather in a market, candles lighting up baskets of wares.
Op het centrale plein van Glo-Djigbé in Benin is iedere avond de grootste markt van de Zuid-Atlantische regio te vinden. Gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark IV met een Canon EF 24-70mm f/2.8L II USM-objectief bij 1/20 sec, f/2.8 en ISO8000. © Pascal Maitre

Vertel eens wat meer over de locatie die je hebt gekozen voor je opnames...

"Ik zocht een paar foto's uit die ik eerder al had genomen, maar het grootste deel van de reportage maakte ik niet ver van Porto-Novo, de hoofdstad van Benin in West-Afrika. Alle foto's zijn genomen in een straal van 100 km van de stad. Ik heb voor Benin gekozen omdat het land economisch vrij stabiel is, en er al heel lang geen oorlogen of grote rampen zijn geweest. En toch is het elektriciteitsprobleem er even groot als in alle andere landen ten zuiden van de Sahara. Ik heb bewust gewerkt in een regio die op 45 minuten van de hoofdstad lag, om te laten zien dat dit iets is wat iedereen raakt [en niet alleen de mensen in afgelegen gebieden]."

Wilden de mensen je in hun huis ontvangen?

"Ja, de mensen waren heel hartelijk en open, en ze lieten me mijn gang gaan. Zonder hen had ik geen verhaal gehad. Ik heb dit project uitgevoerd met een lokale contactpersoon die ik al heel lang ken, en die vertaalde en legde uit wat ik wilde doen. Als je duidelijk aan mensen uitlegt waarom je er bent en wat je nodig hebt, is het niet moeilijk om je werk te doen. Ze hebben daar een enorm probleem, en ze willen heel graag dat dit wereldwijd bekend wordt."

A small group of boys surround a table doing homework by candlelight.
Kinderen studeren bij het licht van een olielamp. Gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark IV met een Canon EF 24-70mm f/2.8L II USM-objectief bij 1/50 sec, f/2.8 en ISO8000. © Pascal Maitre

Welke camera's heb je gebruikt en waarom?

"Ik heb vooral de Canon EOS 5D Mark IV gebruikt met het Canon EF 24-70mm f/2.8L II USM-zoomobjectief. Dat was een perfecte combinatie. Ik fotografeerde met deze camera omdat hij een full-frame sensor heeft en je ermee kunt werken bij weinig licht. Als de huizen alleen worden verlicht met kleine olielampjes moet je met hele hoge ISO's werken. Ik was erg verrast, want ik nam foto's met ISO20000 of zelfs ISO32000 en de resultaten waren geweldig. Later had ik een tentoonstelling in Parijs en daarvoor maakten we een grote print van ongeveer 1 meter 80, van een foto die met ISO32000 was genomen. De kwaliteit was ongelofelijk. De man die de grote print maakte in het fotolab, riep al zijn collega's erbij om ze het resultaat te laten zien, en niemand kon het geloven. Ik had deze foto's nooit kunnen maken als ik een analoge camera had gebruikt."

Women smile as they sing and clap at church.
Een avonddienst in een evangelische kerk in Atankpé Aligodo bij Allankpon, Benin. Gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark IV met een Canon EF 24-70mm f/2.8L II USM-objectief bij 1/8 sec, f/2.8 en ISO20000. © Pascal Maitre

Hoe is de kwaliteit van de bestanden vergeleken met die van vroege digitale foto's?

"De kwaliteit van digitale bestanden is erg veranderd, vooral het dynamisch bereik. Dit is geweldig, want daardoor heb je veel meer mogelijkheden tussen de lichte partijen en schaduwen. Als je met hoge ISO's werkt, heb je nog steeds een korrel... En die is nog heel mooi ook! Vroeger zag het er altijd een beetje kunstmatig uit, maar tegenwoordig is het dezelfde korrel als je vroeger bij analoog had. En natuurlijk zijn de bestanden groter, en je kunt ermee doen wat je wilt."

A child shines a torch along an earthen footpath in front of them, with plants on either side.
Als Rogatien er 's avonds op uit moet in Adido, Benin, licht hij zichzelf bij met zijn vaders mobiele telefoon om te voorkomen dat hij op een slang stapt. Gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark IV met een Canon EF 24-70mm f/2.8L II USM-objectief bij 1,0 sec, f/2.8 en ISO12800. © Pascal Maitre

Waarom heb je omgevingslicht gebruikt en geen flitser?

"Ik kon niet flitsen, want dat zou het realisme van de situatie teniet hebben gedaan en de sfeer hebben bedorven, maar ik had altijd een zaklampje bij me dat ik op het onderwerp van mijn foto kon zetten als ik scherp wilde stellen. De realiteit is dat het donker is, en het is mijn taak om door te geven wat ik zag en voelde. Ik wilde de sfeer en de magie behouden en laten zien hoe moeilijk een leven zonder elektriciteit is. Ik had niet eerder hele hoge ISO's gebruikt, en ik had ook niet verwacht dat ik dat ooit zou doen, of dat ik er zulke goede resultaten mee zou krijgen."

A midwife lifts a newborn baby from its mother, while another woman holds a candle to help them see.
Verpleegkundige en vroedvrouw Raïssa Godjo helpt Mariette Dossou bij de bevalling van haar baby in het licht van een zaklantaarn en een olielamp in Atankpé, Benin. Pascal besefte dat bevallen in het donker een belangrijk onderdeel van dit verhaal was. Gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark IV en een Canon EF 24-70mm f/2.8L II USM-objectief, bij 1/40 sec, f/3.2 en ISO16000. © Pascal Maitre

Op een van de foto's is de geboorte van een baby te zien. Hoe heb je dit kunnen fotograferen?

"Ik wist dat ik aansprekende foto's nodig had, en een situatie als deze zou de sleutel tot mijn reportage zijn. Iedereen begrijp hoe problematisch het is om 's nachts zonder elektriciteit te bevallen, maar ik moest bedenken hoe ik aan deze foto zou kunnen komen. De grootste opgave als je een verhaal wilt vertellen, is toegang krijgen tot de plek waar je goede foto's kunt maken. Het nemen van de foto zelf is helemaal niet moeilijk.

Voor deze foto zocht ik naar kleine klinieken en vroedvrouwen die geen elektriciteit hadden en niet konden uitwijken naar een stad. Ik legde uit wat ik wilde doen, waarom het belangrijk is, enzovoort. Uiteindelijk werd ik gebeld door een vroedvrouw. Ik ging naar het huis van de vrouw en bleef de hele nacht, tot de baby kwam. Je ziet hoe moeilijk en risicovol de situatie is op het moment dat ik foto heb genomen. Er was geen ziekenhuis in de buurt dat kon helpen als er tijdens de bevalling een complicatie zou optreden. De bevalling waar ik bij was, verliep goed maar zo gaat het niet altijd. En dan begrijp je dat het ontbreken van elektriciteit het verschil kan maken tussen leven en dood.

Deze foto is met hoge ISO genomen, en hij is perfect. Dit zijn de momenten waarbij digitaal de deur heeft geopend naar plekken waar ik met analoog niets had kunnen doen."

Someone sleeps in a dimly lit, sparse bedroom.
In Seahovo in het West-Afrikaanse land Benin gebeurt na 8 uur 's avonds niets meer. Zonder elektriciteit komt het leven tot stilstand. Gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark IV met een Canon EF 17-40mm f/4L USM-objectief bij 0,6 sec, f/4.0 en ISO8000. © Pascal Maitre

Hoe was het om getuige te zijn van zo'n ernstige situatie?

"Ik vond het behoorlijk aangrijpend. In ieder dorp waar ik kwam, vroeg ik wat het grootste probleem was, en ik kreeg steeds weer hetzelfde antwoord: gebrek aan elektriciteit. Als ik aan mensen vroeg hoe het was om zonder licht te leven, zeiden ze: "Na zeven uur, als het donker is, hebben we het gevoel dat we in een graftombe wonen". Het is verschrikkelijk om dat te horen.

De mensen zijn heel boos omdat er niet echt iets aan wordt gedaan. Er wordt natuurlijk wel wat vooruitgang geboekt, maar het gaat heel langzaam. Het is oneerlijk dat sommige mensen niet beschikken over iets wat nodig is om een normaal leven te kunnen leiden."

A dim room contains a filthy electrical fuse box, a battered old generator, tins of paint and DIY equipment. A man kneels on a piece of cardboard to pray.
Een verouderde generator in Hotel Sahafi in Mogadishu, Somalië. Gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark IV met een Canon EF 24-70mm f/2.8L II USM-objectief bij 1/15 sec, f/4.0 en ISO6400. © Pascal Maitre

Hoe bewerk je de foto's als je een verhaal als dit wilt vertellen?

"Als ik aan het fotograferen ben, bewerk ik niets. Ik bewaar alle bestanden en ik bewerk ze als ik terug ben. Voor een reportage als deze neem ik rond de 20.000 foto's. Aan het eind bekijk ik al mijn bestanden en selecteer ik wat ik nodig denk te hebben. Die 20.000 breng ik terug naar 3000 en dat is heel veel werk. Uit die 3000 selecteer ik er 500 en daaruit kies ik er 200. Dat is het moment dat ik mijn RAW-bestanden omzet naar TIFF's. Die bewerk ik, en daarna maak ik de laatste selectie en bepaal ik de volgorde van het verhaal."

A little boy fills up a bucket of water that is balanced on another child's head.
De dorpelingen in Allankpon, Benin kunnen dankzij een zonnepaneel zelfs als het donker is aan water komen. Gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark IV met een Canon EF 100-400mm f/4.5-5.6L IS II USM-objectief bij 1/10 sec, f/5.6 en ISO12800. © Pascal Maitre

Wat is jouw advies voor het vinden, vertellen en uitwerken van een verhaal?

"Ik denk dat je moet reizen, en als je niet reist, moet je lezen. Je moet heel nieuwsgierig zijn, luisteren naar de mensen die om je heen wonen, en onderzoeken waar een verhaal in kan zitten. Daarna moet je mensen overtuigen van je verhaal, en het op heel veel punten verduidelijken.

Het is niet nodig om duizend foto's te hebben als je een verhaal wilt vertellen. Aan vijf of tien sterke foto's heb je genoeg, want tijdschriften publiceren er toch niet veel. Je hebt één foto nodig die eruit springt. Een foto die je verhaal uitlegt en die visueel heel indrukwekkend is. Je moet er al je energie in steken om die foto te maken.

Als je digitaal fotografeert en je kent je camera door en door, kun je ermee doen wat je wilt. Je camera voelt als het topje van je vinger, of als je ogen, en je kunt alle kanten op. Je camera is een verlengstuk van jezelf."

A building is seen at night with children sitting on a low wall, looking at a man teaching them. They are lit by a single solar-powered light.
Deze familie in het dorp Gbekandji in Benin kocht voor € 40 een Chinese lamp die op zonne-energie werkt. Hierdoor kan leraar René Justin 's avond kinderen met hun huiswerk helpen. Gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark IV met een Canon EF 24-70mm f/2.8L II USM-objectief bij 1/25 sec, f/2.8 en ISO8000. © Pascal Maitre

Welk gevoel heb je over dit project als je erop terugkijkt?

"Ik ben er heel blij mee en het maakt me heel trots. Het was belangrijk voor me om dit te doen. Ik was verrast door de reacties van het publiek toen de foto's geëxposeerd werden. Mensen bleven heel lang staan om alle informatie te lezen, en ik realiseerde me dat de meesten tot dat moment niet echt hadden begrepen hoe groot dit probleem is.

Na afloop van het project met L’Agence Française de Développement brachten we een boek uit. De directeur van de organisatie gaf exemplaren aan de ministers van Benin om duidelijk te maken wat de werkelijke situatie in hun land is. Dus ik hoop dat mijn werk bijdraagt aan meer begrip voor dit probleem. Ons werk [als fotojournalist] heeft de wereld nog nooit veranderd, maar het kan misschien wel helpen om die een beetje beter te maken."

Geschreven door Emma-Lily Pendleton & David Clark


Pascal Maitre's uitrusting

De essentiële kit waarmee professionals fotograferen

Photographer Pascal Maitre points his Canon camera at a subject we can’t see. He stands in front of the sea.

Camera's

Canon EOS 5D Mark IV

Deze full-frame 30,4 Megapixel DSLR legt ongelooflijk scherpe details vast, zelfs bij extreem contrast en in situaties met weinig licht. Door de continue 7fps-opnamen wordt het perfecte moment gegarandeerd vastgelegd, terwijl de 4K-video ongekend scherp beeldmateriaal oplevert volgens de DCI-norm (4096x2160).

Objectieven

Canon EF 24-70mm f/2.8L II USM

Dit standaard zoomobjectief van professionele kwaliteit biedt een uitstekende beeldscherpte en de robuuste constructie van een product uit de L-serie. Met zijn continue f/2.8-diafragma maak je zelfs bij weinig licht prachtige foto's en heb je alle controle over de scherptediepte.

Canon EF 17-40mm f/4L USM

Dit ultragroothoekzoomobjectief heeft een uitstekende beeldkwaliteit, een snelle autofocus en een constant grootste diafragma. Dit zoomobjectief uit de L-serie is door de compacte, lichtgewicht behuizing een ideale reisgenoot.

Gerelateerde artikelen

Alles weergeven

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Klik hier voor inspirerende verhalen en het laatste nieuws van Canon Europe Pro

Meld je nu aan