ARTIKEL

"Ze zouden je niet thuis uitnodigen": Bieke Depoorter zoekt grenzen op

Een gezin kijkt naar kerstverlichting. Ze letten niet op de fotograaf, die ze net hebben ontmoet. "Ik vind de nacht iets speciaals hebben", zegt Bieke. Uit 'I Am About to Call It a Day', gefotografeerd in december 2010 met een Canon EOS 5D Mark II en een Canon EF 17-40mm f/4L USM-objectief. © Bieke Depoorter / Magnum Photos

Sommige fotografen smeden geleidelijk een nauwe band met hun onderwerpen. Dat kan jaren of zelfs decennia duren. Maar de Belgische fotografe Bieke Depoorter heeft haar persoonlijke project omgekeerd aangepakt. Voor dit project reisde de Canon-ambassadeur naar Rusland, de VS en Egypte. Elke avond bracht ze door in de woning van iemand die ze niet kende en fotografeerde ze haar ervaringen.

Ze heeft foto's gemaakt van mensen die in bed lagen, naakt in een sauna zaten, van de chaos in tienerslaapkamers en van de dagelijkse routine van gezinnen die samen tv keken. Haar foto's zijn intens en intiem: ze onthullen iets over deze woningen dat een gewone kijker waarschijnlijk niet zou opvallen. Door haar ongewone methode wordt de drempel voor haar onderwerpen lager en zijn ze opener.

Christian Ziegler’s

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Klik hier voor inspirerende verhalen en spannend nieuws over Canon Europe Pro

"Iedereen weet dat ik de volgende morgen weer verdwijn, dus brengen we maar een paar uur samen door", legt Bieke uit. "Het is gemakkelijker om geheimen te delen met iemand die je niet kent en die je nooit meer zult zien, dan met een goede vriend die je elke dag ziet. Ik vind dat het iets speciaals heeft om mensen 's nachts in hun woning te zien. Zodra de avond valt, verandert de sfeer. Mensen gedragen zich authentieker. Op straat proberen velen een ander beeld van zichzelf op te hangen. Dat doe ik ook. Maar zodra je thuiskomt, valt dat masker af."

Toen Bieke met dit soort reis- en documentairefotografie begon, deed ze het uit noodzaak tijdens haar masteropleiding fotografie aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Gent, België. Voor haar afstudeerproject reisde ze naar Rusland met een briefje dat een Russische vrouw die ze online had ontmoet, voor haar had geschreven. Op het briefje stond: "Ik ben op zoek naar een plek om de nacht door te brengen. Ik wil niet in een hotel slapen, want ik heb niet zo veel geld en ik wil graag zien hoe de mensen in Rusland leven. Mag ik misschien bij u overnachten? Heel erg bedankt voor uw hulp!"

Het project, dat ze 'Ou Menya' doopte, werd vol lof onthaald en leverde haar in 2009 een Magnum Expression Award op. In 2012, toen ze slechts 25 jaar oud was, ging ze als genomineerde aan de slag bij het kantoor. Inmiddels is ze een volledig lid.

canon-pro-bieke-depoorter-magnum-image3
Bieke heeft een bijzondere methode om onbekenden te fotograferen. Ze legt uit: "Het is gemakkelijker om geheimen te delen met iemand die je niet kent en die je nooit meer zult zien, dan met een goede vriend die je elke dag ziet." Uit 'I Am About to Call It a Day', gefotografeerd in november 2011 met een Canon EOS 5D Mark II en een Canon EF 17-40mm f/4L USM-objectief. © Bieke Depoorter / Magnum Photos

Toen ze deze methode in 2010 voor haar reeks 'I Am About to Call it a Day' in de VS gebruikte, ervaarde ze het helemaal anders. Bieke merkte dat deze werkwijze in Amerika moeilijker was dan in Rusland, waar ze door de taalbarrière gewoon kon observeren in plaats van over koetjes en kalfjes te praten.

Toch slaagde Bieke erin intieme momenten van de Amerikanen bij wie ze overnachtte, te fotograferen zonder te storen. De foto's in de collectie lijken soms bijna voyeuristisch, zoals haar foto van een vrouw die baadt in het maanlicht in een stenen badkuip (boven) en portretten van knuffelende koppels. De serie werpt ook een nieuw licht op gezinsbanden, routine en traditie, zoals Biekes foto van een gezin dat naar de kerstverlichting in de buurt zit te kijken (boven) en foto's van kinderen in hun slaapkamers.

In a room with bare walls and worn woodwork, a bed is piled with patterned bedding. A child sits in the bed, looking at the window as a pigeon flies towards it. Six other pigeons have settled on the bed and door frame.
Om de taalbarrière te omzeilen en voor haar eigen veiligheid doorkruiste Bieke Egypte samen met een tolk, die onbekenden kon overtuigen om hen in hun woning uit te nodigen. Het was essentieel dat de twee partijen elkaar vertrouwden. Uit 'As It May Be', gefotografeerd in maart 2012 in Caïro, Egypte met een Canon EOS 5D Mark II en een Canon EF 17-40mm f/4L USM-objectief. © Bieke Depoorter / Magnum Photos

Voor haar volgende project reisde ze acht keer naar Egypte tussen 2011 en 2017. Ze bundelde het in een boek, 'As It May Be' (uitgegeven in het Nederlands door Hannibal Publishing in oktober 2017). Eerst vertrok Bieke naar Egypte om aan een opdracht te werken, maar toen die opdracht klaar was, bleef ze. Ze was gefascineerd door het wantrouwen van de mensen die er woonden, vooral tegenover buitenlandse journalisten in de nasleep van de revolutie in januari 2011.

Ik wilde vertrouwen vinden in een streek waar er geen vertrouwen was.

"Ik wilde vertrouwen vinden in een streek waar er geen vertrouwen was", legt ze uit. "Het voelde echt alsof mensen hun privéleven wilden beschermen. Op straat waren ze vriendelijk, maar ze zouden je niet thuis uitnodigen." Om dat probleem op te lossen, riep ze de hulp in van een Belgische vrouw die in Egypte woonde en vloeiend Arabisch sprak. "We reisden samen naar dorpjes of steden en wandelden de hele dag rond, tot we iemand vonden die ons vertrouwde en omgekeerd. Zodra we dan overeengekomen waren dat ik bij hen zou overnachten, ging ze weg en bleef ik alleen achter."

In a room lit by warm sunlight, three women and three children relax after a meal. A tray with empty plates and cutlery is on the carpeted floor and the back of a TV faces the camera. A small child sits on the lap of woman having her hair brushed, while the other children sit and the other women sip drinks.
Voor Bieke is een thuis iets speciaals: ze is gefascineerd door wat er schuilt achter het masker dat mensen opzetten voor de buitenwereld. Uit 'As It May Be', gefotografeerd in september 2013 in Caïro, Egypte met een Canon EOS 5D Mark II en een Canon EF 24-70mm f/2.8L II USM-objectief. © Bieke Depoorter / Magnum Photos

Toen Bieke vond dat ze genoeg foto's had gemaakt, stelde ze een proefboek samen. Maar ze werd overmand door twijfel over wat ze had gecreëerd. "Het voelde fout aan om het zo te publiceren. Dat boek gaf de complexiteit van het land helemaal niet weer", herinnert ze zich. "Veel Egyptenaren houden gewoon niet van fotografie of willen niet tonen hoe ze thuis leven. Ik moest echt diep nadenken om een oplossing voor deze problemen te vinden."

"Toen besloot ik terug naar Egypte te reizen met mijn proefboek en het aan de mensen op straat te tonen. Niet aan de mensen die ik had gefotografeerd, maar aan onbekenden. Ik toonde het aan bankbedienden, boeren en mensen die niet konden lezen of schrijven. Aan ruimdenkende en aan juist erg conservatieve mensen. Ik liet hen het boek doorbladeren en opmerkingen bij de foto's schrijven."

A page from Bieke's book, As It May Be, shows some of the comments written on a photo of a girl standing against a wall in a corridor, with her parents on the other side of the wall, in the living room. Her father sits on a sofa, touching his head, while her mother lies on the floor, her head on a pillow.
Toen Bieke haar boek 'As It May Be' aan de Egyptenaren toonde, begonnen ze opmerkingen bij de foto's te schrijven. Anderen schreven antwoorden op die opmerkingen, tot er hele dialogen ontstonden op de pagina's en rond de foto's. De originele foto werd gemaakt met een Canon EOS 5D Mark II en een Canon EF 17-40mm f/4L USM-objectief. © Bieke Depoorter / Magnum Photos
English typed words sit on top of the Egyptian Arabic words that were written in Bieke's book, As It May Be. The comments include "My dad's always sitting like this," "Where there are conflicts between the mother and father, it affects the children," and "How did he agree to let his wife be photographed like this?"
De opmerkingen die in Biekes boek 'As It May Be' werden geschreven, zijn soms verhelderend, soms terechtwijzend en soms grappig. Ze zijn een aanvulling op de verhalen die in de beelden zelf vervat zitten, zoals deze Engelse vertaling aantoont. © Bieke Depoorter / Magnum Photos

Zodra een paar mensen iets bij de foto's hadden geschreven, begonnen anderen te reageren op deze opmerkingen. "Zo ontstonden hele gesprekken over religie, cultuur, fotografie en soms zelfs politiek", vertelt Bieke. "Mensen die normaal nooit met elkaar zouden praten, communiceerden door de foto's." Hoe meer mensen schreven, hoe minder je de foto's onder de tekst kon zien. Zo werd een portret van een vrouw helemaal bedolven onder een verhitte ethische discussie: moest de vrouw haar armen bedekken of niet?

De volgende stap

Voor Bieke maakt 'As It May Be' deel uit van een ruimere evolutie. Ze wil niet beperkt blijven tot stilbeelden. In 2017 regisseerde ze haar eerste korte film, 'Dvalemodus', met muzikant Mattias De Craene. De film werd in het Noorse dorp Skaland opgenomen met een Canon C100 Mark II, dus kon ze werken met de Canon-objectieven die ze al had. "Die overschakeling ging erg vlot", zegt ze.

De film werd gemaakt toen ze de winter in Noorwegen doorbracht. "Skaland was een erg interessante plek. De ruige natuur en de permanente duisternis inspireerden me. Ik maakte wel portretten van mensen en probeerde de sfeer vast te leggen, maar fotografie volstond gewoon niet."

De negen minuten lange film zweeft tussen feit en fictie, echt of in scène gezet. Ze filmt de inwoners van Skaland in scènes die geïnspireerd zijn door hun dagelijkse leven. Haar film vertelt het verhaal van een dorp dat in eeuwige duisternis gehuld is en werd al getoond in het Museum of Modern Art in New York.

Ondanks haar succes in de filmwereld wil ze niet volledig stoppen met fotografie. De kracht van stilbeelden spreekt uit één ontmoeting die ze in Egypte had. De meeste mensen die ze voor haar series in Egypte, de VS en Rusland ontmoette, zal ze nooit meer zien, maar Walla, een jong meisje dat ze in 2012 in Caïro fotografeerde, is een uitzondering.

Toen ze vorig jaar weer naar de stad reisde, besloot ze Walla's gezin op te zoeken. Ze stond versteld van de impact die haar foto op hen had gehad. "Ik wist hun namen, telefoonnummer en adres niet meer," herinnert ze zich, "maar ik wist nog ongeveer waar ze woonden. Ik omlijstte [een print van] de foto, ging op zoek en vond hen. Dat weerzien vergeet ik nooit meer. Ze waren zo blij met die foto dat ze hem meteen aan de muur hingen. Dat was een prachtig moment."

Geschreven door Rachel Segal Hamilton


De kit van Bieke Depoorter

De essentiële kit waarmee professionals fotograferen

canon-pro-kitbag-eos-5d-mark-iv-kitbag

Camera

Canon EOS 5D Mark IV

Deze full-frame 30,4 Megapixel DSLR legt ongelooflijk scherpe details vast, zelfs bij extreem contrast. Door de continue 7fps-opnamen leg je het perfecte moment gegarandeerd vast, terwijl de 4K-video bewegende beelden met een ongekend hoge resolutie oplevert.

Objectief

Canon EF 24-70mm f/2.8L II USM

Dit standaard zoomobjectief van professionele kwaliteit biedt een uitstekende beeldscherpte en de robuuste constructie van een product uit de L-serie. Met zijn continue f/2.8-diafragma maak je zelfs bij weinig licht prachtige foto's en heb je alle controle over de scherptediepte.

Videocamera

Canon EOS C200

Een professioneel 4K/UHD/50P-product in het Cinema EOS-assortiment. Het is flexibel, gebruiksvriendelijk en gemakkelijk door één persoon te bedienen, en bovendien levert het hoogwaardige beelden en audio op.

Gerelateerde artikelen

Alles weergeven

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Klik hier voor inspirerende verhalen en het laatste nieuws van Canon Europe Pro

Meld je nu aan