Research, rapport, respect: zo word je een bewuste reisfotograaf

Door verschillende culturen te fotograferen, voeg je iets extra's toe aan je reisverhalen, maar het is wel belangrijk dat je met de juiste gevoeligheid fotografeert. Fotojournalist Gulshan Khan geeft advies.

Handen houden het felgekleurde draaimolenpaardje stevig vast, met het gezicht waarop de spanning is af te lezen, een hidjab wappert in de wind als de cape van een superheld. Dit is niet het typische beeld dat je van een jong moslimmeisje ziet, en dat is precies waarom dit een van de favoriete foto's is van Gulshan Khan. "Moslims, en met name vrouwen en meisjes, worden niet altijd afgebeeld als de volwaardige mensen die we in feite zijn. Ik zeg 'we' omdat dit mijn eigen community is," verklaart de Zuid-Afrikaanse fotojournalist. "We zien in afbeeldingen uit het Afrikaanse continent veel lijden en 'othering': jezelf distantiëren van groepen. En hier zie je opeens dit meisje dat lol heeft, waardig gefotografeerd."

Het voorbeeld van Gulshan is een goede herinnering dat de camera een krachtig middel is. De foto's die je maakt, kunnen vasthouden aan een eendimensionaal wereldbeeld, of ze kunnen meer laten zien. Dit geldt met name bij het fotograferen van culturen of community's waar je zelf geen deel van uitmaakt. Dat kan de buurt bij je om de hoek zijn of een plek duizenden kilometers verderop. Voor Gulshan hoort het allemaal bij haar werk. Als onafhankelijk fotojournalist van wie het werk is gepubliceerd in National Geographic, The New York Times en The Guardian, en als voormalig freelancer voor het AFP (Agence France Presse), maakt Gulshan regelmatig foto's van mensen en plekken in haar eigen land en ver daarbuiten. Hier legt ze uit hoe je spectaculaire, maar gevoelige culturele foto's maakt.

Wees je bewust van de geschiedenis

Een Zuid-Afrikaanse ranger die stropers tegengaat, gebruikt een grote zaklamp om beweging in een buitenverblijf in het donker te detecteren.

Een Zuid-Afrikaanse ranger die stropers tegengaat, controleert of er beweging is in een dierenverblijf in het donker. "Weten hoe je je in verschillende situaties gedraagt, dat ben ik nog steeds aan het leren. "Stel jezelf altijd vragen," adviseert Gulshan. Gemaakt met een Canon EOS 5D Mark III (nu opgevolgd door de Canon EOS 5D Mark IV) met een Canon EF 35mm f/1.4L USM-lens (nu opgevolgd door de Canon EF 35mm f/1.4L II USM), ingesteld op 1/80 sec, f/1.4 en ISO3200. © Gulshan Khan

In de negentiende eeuw, toen fotografie een nieuwe technologie was, werd de camera door Europese kolonisten onterecht beschouwd als een wetenschappelijk hulpmiddel waarmee ze inheemse volken classificeerden en onderdrukten. Die erfenis leeft nog altijd voort volgens Gulshan, en houdt de perceptie in stand dat fotografie een onbevooroordeeld medium is.

"Foto's zijn instructief. Ze leren ons hoe we onszelf en anderen zien," zegt ze. "We kennen het idee dat een foto een objectieve waarheid laat zien, maar dat is een misvatting. In jouw foto's is altijd een deel van jezelf terug te zien. Jouw ideologie, jouw ervaringen en jouw waarden komen naar voren in wat jij bepaalt wat wel en niet op de foto komt."

Gulshan benadrukt ook het recht dat sommige westerse reizigers en fotografen menen te hebben wanneer ze 'exotische' landen bezoeken. "Het is prima als je plekken wilt bezoeken en foto's wilt maken," benadrukt Gulshan. "Het wordt pas een probleem wanneer je dat doet in de overtuiging dat jij beter bent en het beter weet dan de mensen die je fotografeert."

Doe veel onderzoek

Twee mensen dansen de salsa op een dansvloer op een dakterras. Ze worden bekeken door mensen die erachter en ernaast zitten.

Mensen dansen tijdens een salsafeestje op een dakterras in Maboneng, Johannesburg (Zuid-Afrika). "Als je fotografeert op een festival of een evenement moet je weten waarom mensen daar zijn, wat er aan de hand is," aldus Gulshan. Gefotografeerd met een Canon EOS 5D Mark III en een Canon EF 35mm f/1.4L USM-lens, ingesteld op 1/320 sec, f/2.8 en ISO50. © Gulshan Khan voor The Washington Post

Wanneer je het woord 'cultuur' hoort, denk