INTERVIEW

Filmen aan de frontlinie: Olivier Sarbils film Mosul

Olivier maakte het conflict van dichtbij mee. Hij ging dagelijks samen met de soldaten op pad en maakte gevechten van zeer dichtbij mee. Gemaakt met een Canon EOS C300 Mark II in Mosul, 2017. © Olivier Sarbil

Het gevecht van de Iraakse strijdkrachten voor speciale operaties (Iraqi Special Operation Forces, ISOF) om de Iraakse stad Mosul te heroveren op ISIS (Islamitische Staat in Irak en Syrië) duurde van oktober 2016 tot juli 2017, en in die periode bracht de Franse filmmaker Olivier Sarbil zes ingrijpende maanden 'embedded' bij de ISOF door. Hier vertelt hij het verhaal achter de film genaamd Mosul, die hij tijdens die periode maakte. Voor deze film ontving hij in 2018 de Emmy in de categorie Outstanding Cinematography: Documentary.

"Ik begon pas vrij laat in mijn carrière met het maken van films, ik was 40", vertelt Olivier. "Nadat ik in de jaren '90 drie jaar als paratroeper had gewerkt bij de Franse mariniers, besloot ik mezelf te wijden aan mijn eerste liefde: fotografie." In 2011 stapte hij over op het maken van films. "Voor die tijd wilde ik eigenlijk niet overschakelen op video, omdat ik niet zo te spreken was over de resultaten die je met camera's kreeg", legt hij uit. "Maar toen ik een EOS 5D Mark II in handen kreeg besefte ik voor het eerst dat je op dezelfde manier als in fotografie met ISO kon werken. Je kon bewegende beelden maken die er heel fotogeniek uitzagen. Rond deze tijd begonnen tv-nieuwszenders zoals Al Jazeera ook EOS 5D Mark II-opnamen van freelancefilmmakers aan te nemen. "Iedereen was onder de indruk van hoe de nieuwsbeelden eruitzagen. Ze waren totaal anders en hadden een soort filmisch karakter. En zo ontdekte ik de wereld van video."

Maar zijn nieuwe carrière als autodidactisch cameraman leek een kort leven te zijn beschoren toen hij ernstig gewond raakte aan zijn rechterhand tijdens het filmen in de strijd om Sirte in Libië. "Ik werd geraakt door een raketgranaat", vertelt hij. "Ik lag acht maanden in het ziekenhuis in Frankrijk, had tientallen operaties en raakte een deel van mijn rechterhand kwijt." Maar dat betekende niet dat zijn dagen als filmmaker voorbij waren – als iemand een doorzetter is, dan is het Olivier Sarbil wel.

In 2016 maakte hij voor het Britste Channel 4 News een film van 14 minuten over de strijd tegen ISIS in Irak (Inside the battle for Mosul), en dit was aanzienlijk langer dan zijn gebruikelijke nieuwsreportages van drie minuten. Olivier: "Ik bracht zes weken door in Mosul en maakte daar een film die goed ontvangen werd." Het Amerikaanse actualiteitenprogramma PBS Frontline nam hierna contact met hem op. "Ze waren erg te spreken over de cinematografie en vroegen me een reportage van 25 minuten te maken. Daarna wilden ze dat ik een fly-on-the-wall-film maakte, iets dat persoonlijker zou zijn, zonder een vast tijdschema. En het resultaat daarvan is Mosul."

In een tijd waarin de meeste beschikbare oorlogsbeelden gedramatiseerd zijn of bestaan uit in alle haast opgenomen fragmenten van vluchtende getuigen, is Mosul een enorme prestatie. De film geeft een meeslepend inzicht in moderne oorlogsvoering: objectief, meedogenloos en intiem. De 40 minuten durende film volgt vier jonge Iraakse soldaten, Anmar, Jamal, Hussein en Amjad, negen beladen maanden lang tijdens gevechten en in tijden van verdriet. Hoewel Olivier zich nooit officieel verbindt aan de eenheid, kreeg hij een ongekende mate van toegang door een band op te bouwen met de commandant van de eenheid.

A silhouette of an Iraqi Special Operations Forces soldier standing next to a tree on the horizon. Captured with a Canon EOS C300 Mark II in Mosul, 2017. © Olivier Sarbil
Een grote uitdaging waar Olivier mee te maken had, was het gebrek aan elektriciteit om zijn accu's op te laden en back-upbeelden te maken. Hij moest dus economisch te werk gaan bij het filmen. Dit betekende dat hij vaak moest wachten op dat ene moment voor de perfecte opname, zoals dit dramatische silhouet van een soldaat bij een boom. Gemaakt met een Canon EOS C300 Mark II in Mosul, 2017. © Olivier Sarbil
Canon Professional Services

Heb je Canon-apparatuur?

Registreer je apparatuur voor gratis advies van experts, onderhoud van apparatuur, toegang tot inspirerende evenementen en exclusieve aanbiedingen met Canon Professional Services (CPS).

De documentaire, die werd uitgebracht in augustus 2017, werd opgenomen toen Olivier zich als embedded filmmaker aansloot bij de ISOF tijdens de strijd om Mosul. "Ik was dag en nacht bij hen, sliep samen met de soldaten, at met hen, en volgde hen elke dag in hun strijd", vertelt hij. "Het was heel zwaar. Ik filmde steeds in blokken van vijf tot zes weken, keerde daarna terug naar Europa om de beelden te verwerken en ging dan weer terug naar Irak. In een periode van acht maanden bracht ik vier of vijf maanden door aan de frontlinie."

Het project vergde erg veel van de apparatuur en Olivier had dan ook een camera nodig die het slopende veldwerk aan de frontlinie en het stof van de woestijn aan zou kunnen. "Omdat ik meestal opnamen vanuit de hand maak, moet de camera zo compact en licht mogelijk zijn", legt hij uit. "Mijn Canon EOS C300 Mark II is ongekend robuust. Als je maanden doorbrengt in een oorlogsgebied, heb je iets nodig waarop je kunt vertrouwen. Ik had maar één camera bij me in Mosul en ik denk niet dat veel andere camera's het acht maanden lang hadden uitgehouden als ze niet zo robuust of goed afgedicht waren als de Mark II."

Olivier was in eerste instantie een fotograaf die werkte met Canon-camera's. Hij raakte geïnteresseerd in de EOS C300 en daarna in de EOS C300 Mark II omdat ze zo vertrouwd aanvoelden. Het feit dat de Cinema EOS-serie van Canon compatibel is met EF-objectieven was doorslaggevend. "Ik ben dol op de ergonomie van de C300 Mark II en het was fantastisch om een prime [objectief] of een klein 17-55mm objectief op de camera te kunnen zetten. Ik vond fotografie geweldig, dus het gebruik van de EF-objectieven op een videocamera was heel natuurlijk voor mij… Ik werkte al jaren met de C300 en toen de Mark II werd uitgebracht, was ik waarschijnlijk de eerste persoon in Frankrijk die hem in handen had."

A side-on portrait of an Iraqi Special Operations Forces soldier sitting in the dark. He wears a scarf around his neck that covers his mouth. Captured with a Canon EOS C300 Mark II in Mosul, 2017. © Olivier Sarbil
Voordat hij filmmaker werd, was Olivier Sarbil drie jaar lang werkzaam als paratroeper bij de Franse mariniers, dus het was voor hem geen nieuwe ervaring om zich samen met strijdkrachten in een oorlogsgebied te bevinden. En dat was een voordeel bij het maken van intieme opnamen van soldaten aan het front. Gemaakt met een Canon EOS C300 Mark II in Mosul, 2017. © Olivier Sarbil

Tijdens het filmen in Irak had Olivier niet alleen te maken met de voor de hand liggende gevaren die zich in een oorlogsgebied voordoen, zoals autobommen, scherpschutters en geweerschoten. Omdat hij alleen werkte en geen Arabisch sprak, was hij ook erg geïsoleerd. "Ik had geen collega met wie ik een risicobeoordeling kon doen of gewoon over de opnamen kon praten. Dat zorgde voor veel stress, omdat ik me soms afvroeg of ik wel genoeg opnamen had of de juiste beelden had opgenomen.

Op een gegeven moment kon ik het vuil en het stof gewoon uit de ventilator van de camera zien komen, en toch werkte de camera nog steeds feilloos.

"Wanneer je door de woestijn of een gevechtsgebied reist, heb je te maken met veel vuil en is de omgeving vaak rokerig", gaat Olivier verder. "Op een gegeven moment kon ik het vuil en het stof gewoon uit de ventilator van de camera zien komen, en toch werkte de camera nog steeds feilloos." Hij moest ervoor zorgen dat hij per keer steeds minstens drie dagen lang kon filmen en hij wist dat het schoonmaken van zijn objectieven in al dat stof een uitdaging zou zijn. Hij had vijf 17-55mm-objectieven bij zich, zodat hij consistente opnamen zou kunnen blijven maken als een van de objectieven beschadigd zou raken. "Ongeveer 90% van de film is opgenomen met de EF-S 17-55mm f/2.8 IS USM", zegt hij. "Het is een budgetobjectief, maar aangezien de C300 Mark II een crop-camera is, is dit het objectief dat ik standaard pak. Na mijn terugkomst hebben de objectieven een goede servicebeurt bij Canon gehad en ze waren daarna weer zo goed als nieuw, ondanks dat ik ze in een oorlogsgebied had gebruikt!"

Omdat hij weinig of geen toegang had tot stroom, was de gebruiksduur van de accu's van cruciaal belang voor Oliviers opnamen. In Irak gebruikte hij afwisselend vijf BP-A30-accu's, omdat deze klein en licht waren. Hij probeerde om per dag niet meer dan twee accu's te gebruiken, omdat hij nooit wist wanneer hij ze weer zou kunnen opladen. "De accu raakt het snelst leeg wanneer je je opnamen bekijkt", legt hij uit.

A side-on close-up of an Iraqi Special Operations Forces soldier inside a military vehicle. Captured with a Canon EOS C300 Mark II in Mosul, 2017. © Olivier Sarbil
Olivier sprak geen Arabisch en omdat hij in zijn eentje werkte, had hij geen collega die Engels sprak en voor hem als tolk kon optreden. Desondanks slaagde hij erin het vertrouwen van de soldaten te winnen, en dat stelde hem in staat om intieme opnamen te maken van de strijdkrachten in een moeilijke tijd in hun leven. Gemaakt met een Canon EOS C300 Mark II in Mosul, 2017. © Olivier Sarbil

De beperking betekende dat Olivier economisch te werk moest gaan bij het filmen. "Aan het eind had ik misschien 60 uur aan opnamen, en dat is niet veel als je bedenkt dat ik er maanden was", zegt hij. "Ik had een beperkt aantal geheugenkaarten bij me en kon niet veel harde schijven meenemen."

Eén ding waarop Olivier kon vertrouwen was de kwaliteit van de opnamen die hij maakte. Olivier: "De camera kan erg mooie beelden vastleggen. Ik sta altijd weer versteld van de prachtige huidtinten die je met de C300 Mark II en het 15-stops dynamisch bereik krijgt. "Het is echt een compleet pakket: de camera is robuust, ergonomisch en helpt me de stijl te bereiken die ik voor ogen heb."

De videocamera verbeterde ook zijn workflow. Olivier had de optie om intern opnamen te maken tot 12-bits met RGB 4:4:4 met 2K (in vergelijking met de 8-bits 4:2:2 codec in Full HD van de C300) en met 4K intern waarmee hij "om te beginnen, op het gebied van codecs meer keuze had". Hij besloot om opnamen in Full HD te maken vanwege de opslagruimte die op dat moment beschikbaar was. "Ik maakte elke dag twee back-ups van mijn RAW-opnamen," legt hij uit, "dus ik moest ruimte besparen omdat er gewoon niet meer opslagruimte beschikbaar was."

An Iraqi Special Operations Forces soldier points a rifle through a small opening in a window. The barrel of the rifle rests on a cushion on the window sill. Captured with a Canon EOS C300 Mark II in Mosul, 2017. © Olivier Sarbil
Olivier is op zoek naar een compacte, goed uitgebalanceerde camera waarmee hij flexibel kan zijn en snel kan reageren wanneer hij een geweldige opname voor ogen heeft. Hij zegt dat de Canon EOS C300 Mark II ideaal is en draagbaarheid biedt in situaties vol spanning, die van het ene moment op het andere kunnen veranderen. Gemaakt met een Canon EOS C300 Mark II in Mosul, 2016. © Olivier Sarbil

Tijdens de postproductie was Olivier elke dag betrokken bij het werk met zijn coregisseur James Jones. "Ik ben zelf een editor en ik maak opnamen met de montage in het achterhoofd: ik heb de verhaallijn en een idee van hoe ik het verhaal wil opbouwen al in mijn hoofd", zegt hij. "Dat is waarschijnlijk het moeilijkste onderdeel [om onder de knie te krijgen] als je voornamelijk als fotograaf hebt gewerkt. Je weet wat af van compositie en dergelijke, maar veel fotojournalisten weten niet hoe ze een scène moeten opbouwen die werkt in video's."

De verhaallijn van Mosul is voorspelbaar tragisch, mondt uit in dood en uitzichtloosheid, maar heeft desondanks geen onderliggende moraal, zegt de filmmaker. "Het gaat meer om de vele nuances die een oorlog heeft."

De film heeft zeker indruk gemaakt op de kijkers: hij won in 2018 de Emmy in de categorie Outstanding Cinematography: Documentary en ontving daarnaast verschillende andere onderscheidingen. Ondanks zijn reputatie als filmmaker in conflictgebieden, streeft Olivier er niet naar om te worden gezien als een maker van oorlogsfilms. "Ik ben geen oorlogsjunkie", vertelt hij. "Sommige mensen pakken hun spullen en gaan op pad zodra er een oorlog uitbreekt, maar ik ga alleen als er een verhaal is om te filmen."


Meer informatie over Olivier en zijn werk is te vinden op zijn website. Houd er rekening mee dat materiaal op de site schokkend kan zijn.

Geschreven door Steve Fairclough


Gerelateerde artikelen

Alles weergeven

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Klik hier voor inspirerende verhalen en het laatste nieuws van Canon Europe Pro

Meld je nu aan