5 dingen die je moet weten over transparantie in AI-gebruik
Een paar jaar geleden was AI nog relatief eenvoudig te herkennen aan een vervormde bril of een hand met zes vingers. Maar inmiddels is AI zó goed geworden dat het verschil tussen echt en kunstmatig nauwelijks meer zichtbaar (of hoorbaar) is. Daarom is er sinds 2 augustus nieuwe Europese regelgeving die organisaties in bepaalde gevallen verplicht om transparant te zijn over het gebruik van AI. Bijvoorbeeld door een visueel label of gesproken melding toe te voegen aan door AI gegenereerde of gemanipuleerde content.
Wat betekenen de nieuwe transparantieregels voor jouw organisatie?
1. AI in ondersteunende rol? Geen transparantieplicht.
Is AI puur als hulpmiddel gebruikt om bestaande content te verbeteren, bijvoorbeeld voor beeldbewerking, kleurcorrecties, vertalingen of het aanscherpen van teksten? Dan hoef je dat niet te vermelden, zolang de betekenis of inhoud van de oorspronkelijke content niet wezenlijk is veranderd.
2. Content duidelijk niet realistisch? Geen transparantieplicht.
Is AI gebruikt voor het creëren van een duidelijk fictieve uiting, zoals een illustratie, artistieke visual of absurdistisch creatief beeldconcept? Dan heb je geen transparantieplicht, omdat het publiek deze content niet zal ervaren als de werkelijkheid.
3. Wel realistisch maar niet misleidend? Alleen technische transparantieplicht.
Is AI gebruikt om een fotorealistisch maar fictief beeld te genereren, dat niet lijkt op een werkelijk bestaande persoon, locatie of situatie? Dan hoef je geen zichtbaar label te gebruiken. Wel moet het gebruikte AI-platform het beeld een technische markering meegeven, bijvoorbeeld via de metadata.
4. Wel realistisch en óók misleidend? Wel transparantieverplichting.
Is AI gebruikt om een bestaande persoon, locatie of situatie realistisch na te bootsen waardoor de ontvanger ten onrechte kan denken dat dit beeld (of geluidsfragment) echt is? Dan noemen we dit een deepfake en heb je de plicht om deze content te laten vergezellen van een AI-markering.
5. AI-teksten? Transparantieverplichting in bepaalde gevallen.
Is AI gebruikt om een tekst te genereren zónder dat deze door mensen met inhoudelijke kennis over het onderwerp is gecontroleerd? Dan is een AI-label alleen verplicht als deze tekst bedoeld is om publiek te informeren over iets van algemeen belang. Dit geldt dus niet voor commerciële content.