BASISBEGINSELEN FOTOGRAFIE

Geef je creativiteit de vrijheid met fotografie met bokeh

Er gaat niets boven echt bokeh! Volg deze tips & tricks om een prachtige onscherpe achtergrond te creëren, met onze topaanbevelingen voor lenzen, instellingen en technieken om te proberen.
Een portret met weinig licht van een vrouw tegen een achtergrond van opvallende witte en lichtblauwe cirkelvormige bokeh.

De term bokeh is een Japans woord dat 'onscherpte' betekent en dat wordt gebruikt om de onscherpe gebieden van een foto te beschrijven. Het woord bokeh wordt langgerekt uitgesproken, zodat het rijmt op oké. Bokeh is het meest zichtbaar in foto's met veel kleine heldere hooglichten, zoals straatlantaarns in het donker. Maar het gaat niet alleen om eruit springende cirkelvormige hooglichten, bokeh verwijst ook naar de kwaliteit van eventuele wazige delen van een beeld.

Wat is fotografie met bokeh precies? Opnamen maken van deze onscherpe gebieden is één van de meest aantrekkelijke effecten om in fotografie te gebruiken. Hierdoor kunnen we afleidende rommelige elementen wegwerken, wordt de aandacht op de belangrijke delen van het beeld gevestigd en worden overbodige details omgezet in prachtige romige kleuren en tinten.

Een vrouw steekt een straat over; het is donker en op de achtergrond zijn wazige auto's en verkeerslichten zichtbaar. Gefotografeerd met een Canon EOS R8 en een Canon RF 85mm F2 MACRO IS STM-lens.

Bij vervaging veranderen lichtpunten in mooie cirkelvormige bokeh. Gefotografeerd met een Canon EOS R8 en een Canon RF 85mm F2 MACRO IS STM-lens, ingesteld op 85mm, 1/125 sec, f/2,2 en ISO 8000.

Een close-up van een spinnenweb. De details ervan worden benadrukt door de onscherpe bladeren op de achtergrond.

Alleen het vervagen van de achtergrond is niet genoeg. Je moet een achtergrond kiezen die er interessant uitziet en er het liefst nog uitspringt, nadat deze is vervaagt. Begroeiing werkt vaak goed. Gefotografeerd met een Canon EOS R8 en een Canon RF 50mm F1.8 STM-lens, ingesteld op 1/256 sec, f/3.2 en ISO 100.

Om deze redenen is bokeh reeds lange tijd een van de meest effectieve visuele trucs in het arsenaal van de fotograaf. Tegenwoordig kunnen smartphones met twee lenzen bokeh nabootsen, maar alleen met behulp van software. De minuscule lenzen en sensoren in smartphones maken het onmogelijk om de geringe scherptediepte te bereiken die je nodig hebt voor natuurlijk bokeh. Het is een optisch effect dat alleen kan ontstaan met de snelle lenzen en grote sensoren van speciale camera's, en er gaat niets boven de uitstraling van het echte werk.

Full-frame camera's zoals de Canon EOS R8 en EOS R6 Mark II zijn ideaal voor fotografie met bokeh, maar APS-C-camera's zoals de Canon EOS R100, EOS R50, EOS R10 en EOS R7 kunnen ook heel effectief zijn.

Hier bekijken we enkele van de belangrijkste technieken, camera-vaardigheden en vereisten wat betreft uitrusting, die nodig zijn om aantrekkelijk bokeh vast te leggen en zo je foto's nog opvallender te maken.

De beste lenzen voor bokeh

Een Canon EOS R6-camera en een Canon RF 50mm F1.8 IS STM-lens.

Een lens met een maximaal diafragma als de Canon RF 50mm F1.8 STM kan achtergrond in een prachtig bokeh veranderen. Merk ook op hoe de lamellen die in de lens op deze foto zichtbaar zijn, een afgeronde opening produceren. Dit bepaalt voor een groot deel de vorm van het bokeh.

Om aantrekkelijke bokeh vast te leggen, heb je een 'snelle' lens nodig. Dit betekent een lens met een groot maximaal diafragma, idealiter f/2.8 of groter (lager f-getal). Dit is een van de belangrijkste redenen om een snelle prime lens (vaste brandpuntsafstand) op te nemen in je uitrusting, ook al wordt de brandpuntsafstand gedekt door de standaard zoomlens in je uitrusting.

Snelle lenzen met een brandpuntsafstand van 50 mm of meer zijn over het algemeen het beste voor fotografie met bokeh, omdat vervaging van de achtergrond moeilijker kan zijn met groothoeklenzen. Dat komt doordat kortere brandpuntsafstanden een grotere scherptediepte opleveren bij een bepaalde brandpuntsafstand en diafragma, zodat meer van de scène van de voorgrond naar de achtergrond scherp wordt weergegeven en je minder bokeh krijgt.

Tot de beste keuzes voor voordelige bokeh-lenzen behoren de Canon RF 50mm F1.8 STM en de RF 85mm F2 MACRO IS STM. Maar sluit groothoeklenzen niet uit. Zowel de RF 35mm F1.8 MACRO IS STM als de RF 24mm F1.8 MACRO IS STM zijn heel geschikt voor het maken van een achtergrond met bokeh bij close-up fotografie, omdat de scherptediepte afneemt wordt bij kortere scherpstelafstanden.

Voor extreme close-ups levert een zeer korte brandpuntsafstand een heel geringe scherptediepte op, waarmee het potentieel voor bokeh maximaal wordt. En hierdoor komt de macrovergroting van 0,5x van de RF 85mm F2 MACRO IS STM-, RF 35mm F1.8 MACRO IS STM- en RF 24mm F1.8 MACRO IS STM-lenzen naar voren. De Canon RF 16 mm F2.8 STM-lens is ook een goede optie om het onderwerp in een scène heel dichtbij te brengen en het te isoleren tegen een onscherpe, maar uitgestrekte achtergrond, dankzij de zeer ruime zichthoek. Hiermee kun je nog meer creatieve mogelijkheden krijgen.

Over het algemeen resulteert een lens met meer diafragma-lamellen in een aantrekkelijker cirkelvormig bokeh, omdat elk onscherp lichtpunt de vorm van het diafragma weerspiegelt. Dit is geen probleem als je fotografeert met de lens helemaal open - dat wil zeggen, met het maximale diafragma (laagste f-getal), als de opening toch al cirkelvormig zal zijn - maar dat zal niet altijd het geval zijn. Je kunt zien hoeveel lamellen je lens heeft door de specificaties op de Canon-website te raadplegen. Zeven lamellen is geweldig voor een aantrekkelijk bokeh, maar negen is nog beter. De twee hierboven genoemde macrolenzen hebben negen diafragmalamellen, terwijl de andere er zeven hebben.

Met Canon's handige lens-zoekfunctie kun je lensaanbevelingen verfijnen op basis van je camera en het fotografie-genre.

De beste camera-instellingen voor bokeh

Het LCD-scherm van de Canon EOS R6 toont de instellingen in de diafragmavoorkeuze (Av)-modus.

In de diafragmavoorkeuze (Av)-modus kun je een groot diafragma instellen voor een geringe scherptediepte, wat we nodig hebben voor een achtergrond met een sterk bokeh.

Een close-upportret van een Airedale-terriër scherp in beeld, terwijl de achtergrond vervaagd is.

Bij het maken van opnamen met een volledig geopend diafragma op f/1.8 is de scherptediepte zeer gering. De scherpstelling moet dus perfect zijn. Een camera zoals de EOS R10 helpt hier echt omdat de AF mensen, voertuigen en dieren, zoals katten, honden en vogels, kan herkennen. Gefotografeerd met een Canon EOS R10 en een Canon RF 50mm F1.8 STM-lens, ingesteld op 1/200 sec, f/1.8 en ISO 100.

Welk diafragma je kiest, heeft een grote invloed op de uitstraling van de bokeh in je foto's. Hoe groter het diafragma (dat wil zeggen, hoe lager het f-getal), hoe geringer de scherptediepte, wat weer betekent dat de achtergrond vervaagt. Probeer dus te fotograferen in de diafragmavoorkeuze (Av)-modus of in de handmatige modus en kies een groot diafragma (laag f-getal).

In de diafragmavoorkeuze (Av)-modus kun je de ISO ook instellen op Auto, dus dit is een goede manier om te zien of de sluitertijd kort genoeg voor je is. Als alternatief kun je in de handmatige modus (M) met Auto ISO zowel het diafragma als de sluitertijd instellen en dan de camera de juiste ISO-waarde laten bepalen. Belangrijk is dat je een groot diafragma en een sluitertijd kiest die snel genoeg is om ervoor te zorgen dat de scherpgestelde gebieden van de foto scherp zijn als je vanuit de hand fotografeert (probeer iets van ongeveer 1/200 sec.).

Pas je afstand aan voor een beter bokeh

Een close-up van een libelle op een grasspriet, gefotografeerd met een Canon RF 24mm F1.8 MACRO IS STM-lens.

De voordelige RF 24mm F1.8 MACRO IS STM, RF 35mm F1.8 MACRO IS STM en RF 85mm F2 MACRO IS STM hebben alle drie een macro-vergrotingsfactor van 0,5x, zodat kleine voorwerpen op halve grootte op de camerasensor worden weergegeven wanneer ze worden gefotografeerd met de kortst mogelijke brandpuntsafstand. Gefotografeerd met een Canon EOS R5 en een Canon RF 24mm F1.8 MACRO IS STM-lens, ingesteld op 1/250 sec, f/3,5 en ISO 100.

Een Jack Russell-terriër kijkt naar rechts, met op de achtergrond een vervaagde kersenboom vol bloesem. De foto is gemaakt met een Canon RF 85 mm F2 MACRO IS STM-lens.

Al deze lenzen bieden ook een heel geringe scherptediepte, waardoor een prachtige, vloeiende bokeh van onscherpe gebieden mogelijk is, terwijl de optische beeldstabilisatie helpt om bewegingsonscherpte te voorkomen door camerabewegingen bij opnamen vanuit de hand tegen te gaan. Gefotografeerd met een Canon EOS R6 en een Canon RF 85mm F2 MACRO IS STM-lens, ingesteld op 1/85 sec, f/2 en ISO 400.

Vergroot de afstand tussen je onderwerp en de achtergrond, zodat de achtergrond nog waziger wordt, Een andere factor is de afstand tussen het onderwerp en je camera. Hoe dichter je lens bij het onderwerp is, hoe geringer de scherptediepte. Dit betekent dat de achtergrondgebieden sneller onscherp worden. Als je meer van het beeld wilt vervagen, breng je het onderwerp dichter bij je camera en verder weg van de achtergrond.

Stel de beste brandpuntsafstand voor bokeh in

Een portret van een vrouw met felroze lippenstift en haar haar strak in een vlecht tegen een onscherpe achtergrond.

Bokeh is vaak onmisbaar bij het maken van effectieve portretten. Je wilt meestal alle visuele aandacht richten op het onderwerp dat je fotografeert. Het onscherp maken van de achtergrond is de perfecte manier om het onderwerp in de scène te isoleren door afleidende rommelige elementen op de achtergrond te verwijderen en te vervangen door prachtige bokeh. Gefotografeerd met een Canon EOS R6 en een Canon RF 50mm F1.8 STM-lens, ingesteld op 1/2500 sec, f/1.8 en ISO 100.

Een langere brandpuntsafstand zorgt voor een strakkere scherptediepte, wat weer kan leiden tot een sterkere achtergrondvervaging. Dit is de reden waarom telezooms heel geschikt zijn om een onderwerp te isoleren en de achtergrond te vervagen zonder details te behouden. De Canon RF-S 18-150 mm F3.5-6.3 IS STM-lens kan bijvoorbeeld een uitstekende achtergrond met bokeh produceren als je deze gebruikt richting het lange uiteinde van het zoombereik, ook al is het diafragma dan kleiner. Dus als je de vervaging sterker wilt maken en het bokeh wilt verbeteren, doe dan een paar stappen terug en zoom in (of verander de lenzen) naar een langere brandpuntsafstand.

Bokeh in de voorgrond creëren

Een jongeman in een beige vest, die naast een met een klimop bedekte muur staat, houdt een doosje met een ring open.

Door hier dicht bij de klimop te fotograferen kunnen we onscherpe blaadjes links van het kader vastleggen en wordt het gevoel van diepte versterkt. Gefotografeerd met een Canon EOS R6 en een Canon RF 50mm F1.8 STM-lens, ingesteld op 1/160 sec, f/1.8 en ISO 100.

Een jongeman in een beige vest en helderblauwe laarzen die door een open plek in het bos loopt.

Met zo'n lage camerahoek kunnen we niet alleen de grond voor het onderwerp vervagen, maar ook de achtergrond verder ‘wegduwen’ voor een sterker achtergrond-bokeh. Gefotografeerd met een Canon EOS R6 en een Canon RF 50mm F1.8 STM-lens, ingesteld op 1/500 sec, f/1.8 en ISO 100.

We zien bokeh in de eerste plaats als een achtergrondverfraaiing, maar het kan ook goed ingezet worden voor de voorgrond van het kader. Door te kiezen voor een compositie waarbij details op de voorgrond vervagen, kun je het oog van de kijker naar je scherpe onderwerp leiden. Dit kan betekenen dat je de camera dicht bij flora of laag bij de grond brengt om de onscherpe voorgrond goed in beeld te krijgen. Zachte details als deze dragen bij aan het gevoel van diepte in een scène en zijn een geweldige manier om gedurfde, onscherpe kleuren in je compositie te brengen.

Bokeh in een video creëren

Twinkling Christmas tree lights in the foreground and a car's rear lights in the background are all out of focus.

Diepte is ook bij videocompositie essentieel omdat het de kijker helpt om zich te oriënteren rondom de scène. Het opnemen van onscherpe details in de voor- en achtergrond van een scène is een geweldige manier om het gevoel van diepte te versterken en de aandacht op het beeld te vestigen. Bovendien zien bokeh-hooglichten er in video net zo mooi uit als in foto's, met als extra bonus dat ze ook nog kunnen bewegen. Autokoplampen, feestverlichting en andere heldere lichtpunten zien er bijzonder mooi uit als ze vervagen tot fonkelende bokeh-punten die eruit springen.

Uitgesproken bokeh-hooglichten toevoegen

Een man die een rode gestreepte kat fotografeert door kerstverlichting.

Je kunt deze eenvoudige techniek ook toepassen met gekleurde lampjes of zelfs met kerstversieringen.

Een portret van een kat met onscherpe gekleurde lichtjes op de achtergrond.

Probeer ook eens feestverlichting in de achtergrond van je foto's op te nemen voor prachtige bokeh-hooglichten.

Een van de meest uitgesproken manieren om bokeh te gebruiken in je foto's is om kleine, heldere lichtpunten op te nemen tegen een anders donkere achtergrond of bij weinig licht. Het is een betoverend effect dat zich in allerlei omstandigheden kan voordoen zoals bij de zon die door bomen schijnt, in een drukke straat als het donker is, bij een kleurrijke kermisattractie of bij kaarsen op een taart. Een feestverlichtingsset leent zich uitstekend om dit effect zelf eens uit te proberen. Plaats de set op de achtergrond van je opname, op de voorgrond of op beide tegelijk. Als ze onscherp zijn, veranderen de lichtjes in aantrekkelijke bokeh-cirkels.

Aangepaste bokeh-vormen maken

Als je opnamen maakt met de lens helemaal open (bij het maximale diafragma), moet je ronde bokeh in je foto's krijgen, omdat de opening rond is. Anders wordt de vorm van de bokeh bepaald door het aantal diafragma-lamellen in de lens. In het algemeen geldt hoe meer lamellen, hoe ronder het diafragma blijft bij het openen en dus hoe ronder het bokeh. In de praktijk betekent dit meestal dat bokeh-hooglichten cirkelvormig of zeshoekig zijn. Als je wilt zien welke vorm je bokeh heeft, haal je gewoon je lens van de camera, houd hem tegen het licht en kijk erdoorheen.

Maar waarom zou je niet creatief zijn en de vorm van je bokeh veranderen? Je kunt dit doen door een sjabloon van een willekeurige vorm uit te knippen en deze aan de voorkant van je lens te bevestigen. In deze video verandert een gewone kaart het bokeh in een veelheid van kleurrijke sterren en sneeuwvlokken.

Probeer het nu: fotografeer een stilleven met bokeh

Een tafelblad met een spiegel omringd door folie, met aan de ene kant een lightbox en aan de andere kant een Canon EOS R6 die is opgezet om een gele roos te fotograferen.

Dit is een heel eenvoudige en effectieve manier om thuis met bokeh te experimenteren, met behulp van alle tips in dit artikel.

Een gele roos gefotografeerd op een spiegeloppervlak, met onscherpe hooglichten eromheen.

De verfrommelde folie reflecteert het licht van de lamp als verstrooide hooglichten, wat bij onscherpte resulteert in een mooi cirkelvormig bokeh. Gefotografeerd met een Canon EOS R6 en een Canon RF 50mm F1.8 STM-lens, ingesteld op 1/640 sec, f/1.8 en ISO 100.

We hebben gezien dat onscherpe lichtpunten een aantrekkelijk bokeh creëren als je met de juiste instellingen fotografeert. Hier is een eenvoudige opstelling die je thuis kunt proberen om een stilleven boordevol bokeh te maken. Plaats een object op een spiegeloppervlak en plaats dan een verfrommeld vel folie op de achtergrond (niet te verfrommeld, slechts een paar kreukels moeten volstaan zodat het licht wordt verspreid in plaats van alleen maar gereflecteerd). Laat een lamp voor huishoudelijk gebruik op de folie schijnen en gebruik een tweede licht om het onderwerp te verlichten (wij gebruikten een LED-paneel, maar een eenvoudige lamp werkt ook). Plaats je camera dicht bij het onderwerp, zet hem in de diafragmavoorkeuze (Av)-modus, gebruik een groot diafragma (idealiter rond f/1.8) en fotografeer vanuit een lage hoek om het prachtige onscherpe bokeh vast te leggen.


Geschreven door James Paterson en Matthew Richards

Gerelateerde producten

  • Systeemcamera's

    EOS R7

    Ga de natuur in met een camera die sensationele snelheid en beeldkwaliteit biedt in een draagbare APS-C-body die is ontworpen voor de toekomst.
  • Systeemcamera's

    EOS R8

    Stap over op full-frame fotografie en video en realiseer je creatieve ambities.
  • Systeemcamera's

    EOS R10

    Zet je volgende stappen op het gebied van fotografie en videografie met een EOS R-systeemcamera die is gebouwd rond een APS-C-sensor.
  • Groothoeklens

    RF 16mm F2.8 STM

    Een compacte en betaalbare 16mm full-frame groothoeklens voor de EOS R-serie, ontworpen voor vloggers en creatieve contentcreators.
  • Groothoek-primelens

    RF 24mm F1.8 MACRO IS STM

    Een compacte, lichte primelens van 24 mm die ideaal is voor landschapsfotografie, vloggen en interieurs, en voor geweldige macrofoto's.
  • CANON-LENZEN

    RF 28mm F2.8 STM

    Een slanke, lichte pancake lens voor reis- en straatfotografie met een veelzijdige brandpuntsafstand van 28 mm en een snel diafragma van maximaal f/2.8.
  • Standaardlens

    RF 50mm F1.8 STM

    Een compacte, stille en lichtgewicht 50mm RF prime lens met een groot f/1.8-diafragma, perfect om je creatieve visie vorm te geven.
  • RF-lenzen

    RF 85mm F2 MACRO IS STM

    De RF 85mm F2 MACRO IS STM biedt veelzijdigheid voor close-ups met een subtiele telefotocompressie en 5-stops beeldstabilisatie in een compacte lichtgewicht behuizing.
  • RF-S-lenzen

    RF-S 18-150mm F3.5-6.3 IS STM

    Een APS-C-zoomlens met een groothoek- tot telelens uit de EOS R-serie die perfect is voor reizen, wildlife, sport en lifestyle.
  • Gerelateerde artikelen

  • BASISBEGINSELEN FOTOGRAFIE

    Belichting bepalen

    Krijg diafragma, sluitertijd en ISO-instellingen onder de knie.

  • Fotograferen bij het beschikbare licht

    BELICHTINGSTECHNIEKEN

    Fotograferen bij het beschikbare licht

    Leer hoe je het beste licht kunt zoeken en vastleggen om je foto's te verbeteren.

  • Een persoon houdt een Canon EOS R100-camera omhoog om twee familieleden van achteren te fotograferen.

    BASISBEGINSELEN FOTOGRAFIE

    Aan de slag met fotografie

    Wil je upgraden van een smartphone naar een camera? Onze fotografiegids voor beginners heeft alles wat je nodig hebt om aan de slag te gaan.

  • Een persoon houdt zijn hand op de glanzende kant van een cd, met bokeh-stervormen eromheen.

    PROJECTEN VOOR THUIS

    Maak aangepaste bokeh

    Een eenvoudige, creatieve manier om aangepaste bokeh-vormen, zoals hartjes en sterren, aan je foto's toe te voegen.