Canon Explorer

Canon Explorer - Markus Varesvuo

Meermaals bekroond wildfotograaf en Canon-explorer Markus Varesvuo heeft al een fascinatie voor vogels sinds zijn vroege jeugd in Helsinki in de jaren 60. Rond zijn vijfenveertigste gaf hij zijn baan in het zakenleven op om zich te concentreren op zijn passie en op dit moment is hij één van de meest erkende vogelfotografen ter wereld. Onlangs won hij een World Press Photo 2014-award (tweede in de categorie Natuur) en hij was de grote winnaar van de Italiaanse wedstrijd voor natuurfotografen, Oasis. Wij vroegen hem hoe hij ooit begonnen is en wat zijn passie is.

Inspiratie zoeken

"Hoewel ik het meest bekend sta om mijn fotografie van Europese vogels, zoek ik niet echt naar vreemde soorten en richt ik me ook niet echt alleen op iconische of raadselachtige soorten. Ik ben gewoon al sinds mijn jeugd gefascineerd door de vogels om ons heen. Alle vogels zijn een bron van verbazing en inspiratie - een gewone kraai net zo goed als de bijna uitgestorven zwarte gier."

[MASTER] Picture_3
© 'Surfacing from the depths, Gannet (Sula bassana)' gemaakt in Unst, Shetland, Schotland, Verenigd Koninkrijk met een Canon EOS-1D X, met 24-70 mm f2.8: 1/2500 sec, f5.6, ISO 2000.

"Vogels zijn ook vaak onderwerp van wetenschappelijk onderzoek: hun migratieroutes, hun vermogen om te vliegen, de verscheidenheid en fluctuatie van de populatie, hun diversiteit in bijna alle aspecten, hun overleving en hun behoud. Dat zijn zaken die mensen in de hele wereld interesseren. Vogels stammen ten slotte rechtstreeks af van de dinosaurus - meer heb je toch niet nodig om enthousiast te worden?"

Een passie najagen

"Ik heb me al in vogels verdiept sinds ik 11 was, maar ik koos voor een studie economie en een baan in het bedrijfsleven. Het leek me een goed idee om mijn persoonlijke leven en mijn grote passie voor vogels niet met elkaar te mengen. Maar zo rond mijn dertigste bedacht ik dat ik mijn geld wilde verdienen met datgene waar ik elke vrije minuut van de dag mee bezig was, namelijk het fotograferen van vogels. Tegen de tijd dat ik 45 was, was ik full-time professioneel vogelfotograaf."

Grenzen verleggen

"Naast het produceren van commercieel rendabele foto's, streef ik ernaar om mijn grenzen en die van de camera te verleggen - en daarmee vanzelfsprekend ook het vermogen van mijn publiek om te waarderen wat ze zien - door foto's te maken die iets nieuws in een vogel of zijn relatie met zijn omgeving naar voren te brengen. Reken echter niet op slimme trucjes. Ik, mijn camera-uitrusting, de vogels en de natuur: om meer gaat het niet"

Werkzame leven

"Vroeger was ik sportman, dus ik ben behoorlijk competitief ingesteld en neem graag deel aan fotowedstrijden. Mijn laatste en tot nu toe meest bevredigende opsteker is mijn succes in de World Press Photo 2014. Ik maak ook boeken, organiseer tentoonstellingen en geef nu en dan een lezing. Maar meestal ben ik buiten in de natuur aan het fotograferen, of werk ik thuis in mijn digitale donkere kamer aan het materiaal."

[MASTER] Picture_1
© Markus Varesvuo

De foto van de raaf is hartje winter diep in de wouden van midden-Finland gemaakt, aan de rand van een moeras, toen het alweer vroeg donker werd en de wind door de bomen gierde. De temperatuur was ijzig, de sneeuwvlokken buitelden, stormden en striemden over het land. De raven wachtten geduldig. Ze trotseerden de storm. Niet hun eerste storm, niet hun laatste. Het hoort er gewoon bij in het noorden.

Ik heb het contrast, de belichting en de helderheid aangepast om de heftigheid van het moment uit te lichten, de stoïcijnse aanvaarding van de vogel. Ik zat daar ook, in de storm, op de grond in het woud, zij het met het relatieve comfort van een multiplex beschutting, de warmte van goede winterkleding en een kacheltje. Die raaf daar buiten had alleen maar zijn veren.

Ik had een beeld in mijn hoofd van wat ik wilde bereiken, gebaseerd op vorige trips naar één van mijn meest geliefde locaties, het schiereiland Varanger in Noord-Noorwegen. Hornøya, om precies te zijn: het vuurtoreneiland net buiten Vardø, waar in de lente een kolonie zeevogels broedt. De eerste vogels komen begin maart, dus ik wilde vanaf 5 maart zo'n 10 dagen op het eiland doorbrengen. Ik kwam ongeveer tegelijk aan met grote zwermen zeekoeten, die de wintermaanden op de weidse open Atlantische oceaan hadden doorgebracht.

De eerste paar dagen cirkelde de hele gigantische zwerm boven het kleine eiland, net alsof ze de steile kliffen controleerden, waar de sneeuw nog niet was weggesmolten. Bijna alsof ze zich afvroegen of ze wel de moed bijeen konden rapen om met hun zwemvliezen aan land te gaan.

[MASTER] Picture_2
© Markus Varesvuo

Ze vlogen over me heen, steeds opnieuw, met honderden en duizenden tegelijk. Ze lieten zich niet in het minst afschrikken door menselijke aanwezigheid en kwamen zó dichtbij dat ik ze bijna kon aanraken. Het gebeurt niet vaak dat een vogelfotograaf een korte lens kan gebruiken, dus als daar een keer de gelegenheid voor is, is het feest!

Ik zat hoog genoeg op de helling om de zee op de achtergrond te krijgen en wachtte op de optimale weersomstandigheden: vallende sneeuw die tussen de vogels en de zee te zien zou zijn. Het was die dag bewolkt, er was niet veel licht en toch was licht alom aanwezig. Het weerkaatste van elk wit besneeuwde oppervlak en gaf het beeld een hele gelijkmatige, harmonieuze uitstraling.

Normaal gezien wil ik de vogels altijd het liefst scherp in beeld, maar in dit geval was ik er niet in geïnteresseerd om één speciale vogel superscherp te krijgen. Met de onscherpe vogels op de voorgrond wilde ik de diepte van de zwerm overbrengen en het gevoel van de zeevogels uit het noorden die terugkeren als het lente wordt.

Het kan klinken en lijken alsof het helemaal geen moeite heeft gekost - gewoon een zwerm vogels die langskomt, een druk op de sluiterknop en je hebt het resultaat… Maar het is wel aan het einde van de wereld, op een klein, besneeuwd heuveltje op een eiland in de Noordelijke IJszee. Om daar te komen, moet je met je proviand, water en uitrusting voor tien dagen heuvelop door diepe sneeuw ploeteren. En dan moet je elke dag buiten zijn, als het weer maar even interessant is, in de hoop dat er een goede foto uitkomt.

[MASTER] Picture_4
© 'The Master of White'. Alpensneeuwhoen (Lagopus mutus) in de Arctische heuvels in Utsjoki, Finland. Gemaakt met een Canon EOS-1D X, met 600 mm f4 + 1.4 extender: 1/500 sec, f8, ISO 800.